Məxluqat sözü ərəb dilindən götürülmüşdür ("مخلوق" - məxluq) və "yaradılmış varlıq" mənasını verir. Lüğətlərdə verilən "məxluq"un cəm halı kimi izahı qismən doğru olsa da, tam deyil. Çünki "məxluq" özündə həm konkret, həm də mücərrəd mənalar daşıyır. "Məxluqat" isə daha çox mücərrəd, ümumiləşdirilmiş bir anlayışdır – kainatdakı bütün canlı və cansız varlıqlar, yaradılmışların cəmi. Beləliklə, "məxluqat" sözünün mənası "kainatdakı bütün varlıqlar, yaradılışın bütünü" kimi daha geniş və dəqiq şəkildə ifadə oluna bilər.
Sözün mənasının daha yaxşı anlaşılması üçün müxtəlif kontekstlərdə işlənməsinə baxaq. Mistika və fəlsəfə ədəbiyyatında "məxluqat" Allah tərəfindən yaradılmış hər şeyə aid edilir. Elmi ədəbiyyatda isə "məxluqat" bioloji növlər, canlılar aləmi kimi daha dar mənada işlənə bilər. Ədəbiyyatda isə "məxluqat" sözü həm ümumi mənada, həm də poetik təsvirlər yaratmaq üçün istifadə olunur. Misal olaraq, "Koroğlu" dastanından götürülmüş "Külliməxluqat yığıla; Çətindi sevdam dağıla…" misrasında "külliməxluqat" bütün kainatı, bütün varlıqları ifadə edir. Burada "məxluqat"ın "bütün varlıqlar" mənası daha çox önə çıxır. "Məxluqatın qanunları", "məxluqatın sirrləri" ifadələrində isə kainatın quruluşunu idarə edən qanunlar və hələ də açılmamış sirlər nəzərdə tutulur.
Qısaca, "məxluqat" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilsə də, əsas mənası "yaradılmışların cəmi, bütün kainatdakı varlıqlar" olaraq qalır. Sözün ərəb mənşəli olması da onun geniş məna çalarlarına malik olmasını izah edir.