izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Məhzunanə (sif. [ər. məhzun və fars. …anə]): Bu sözün leksik tərkibi ərəb mənşəli "məhzun" (حزين - məhzun, kədərli, qəmli) və farsca "-anə" (-انه) şəkilçisindən ibarətdir. "-anə" şəkilçisi, fars dilində sifət və ya isimə əlavə edilərək, "kimidir, bənzəyir, şəklində" kimi mənalar ifadə edir. Beləliklə, "məhzunanə" sözü "məhzuna bənzəyən, məhzunluq əlaməti daşıyan" mənasını verir. Bu, sadəcə "məhzun", "qüssəli", "qəmli" və ya "kədərli" olmaqdan daha geniş bir məna çalarını əhatə edir. "Məhzunanə" sözü daha çox, həmin hisslərin görünüşdə, davranışda, səsdə və ya ümumi bir vəziyyətdə əks olunmasına işarə edir.

Məsələn, "məhzunanə baxış" ifadəsi sadəcə kədərli bir baxışdan daha artıq bir şey ifadə edir. Bu baxışda kədər, qüssə, acı təcrübənin izləri görünür; baxışda ifadə olunan kədər təkcə qəmli bir anı deyil, daha dərin, daha mürəkkəb bir duyğunu əks etdirir. Eyni şəkildə, "məhzunanə səs", "məhzunanə musiqi", "məhzunanə hərəkət" kimi ifadələr də həmin duyğunun ifadə vasitəsində nəzərəçarpan şəkildə əks olunmasını göstərir.

Zərfi funksiyasında istifadə edildikdə, "məhzunanə" sözü "məhzun-məhzun", "hüznlə" mənalarını verir və bu halda kədərli vəziyyətin təkrarlanan və ya davamlı xarakterini vurgular. Məsələn, "O, məhzunanə gəzirdi" cümləsində, şəxsin gəzinti tərzi dərin kədərini əks etdirir. Yaxud, "Məhzunanə yağış yağır" cümləsində, yağışın səsi və vəziyyəti hüznlü bir ab-hava yaradır.

Ümumiləşdirərək deyə bilərik ki, "məhzunanə" sözü, sadəcə bir duyğunu deyil, həmin duyğunun əyani ifadəsini, təsirini və dərinliyini əks etdirən zəngin bir leksik vahiddir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz