Məhəbbətnamə (ər. məhəbbət + fars. namə) – İki əsas komponentdən təşkil olunmuş bir söz olub, kökü ərəb dilindən olan "məhəbbət" (sevgi, məhəbbət) və fars dilindən olan "namə" (məktub, əsər) sözlərindən ibarətdir. Beləliklə, əsl mənası "sevgi məktubu" və ya "məhəbbət haqqında əsər"dir. Lakin, istifadə sahəsindən asılı olaraq, mənası müəyyən dərəcədə dəyişə bilir.
Ədəbiyyatda və tarixi mənbələrdə "məhəbbətnamə" sözü, əsasən, aşiq və məşuq arasında yazışmaları, sevgi hisslərini ifadə edən məktub və ya şeirləri ifadə etmək üçün işlənir. Bu mənada, sadə bir dostluq məktubundan fərqli olaraq, daha çox romantik və ya ehtiraslı bir konteksti nəzərdə tutur. Yəni, sadəcə dost məktubu olaraq deyil, daha çox sevgi hisslərinin ifadə olunduğu bir məktub və ya əsəri bildirir.
Ancaq daha geniş mənada, "məhəbbətnamə" termini sevgi mövzusuna həsr olunmuş hər hansı bir ədəbi əsəri (məsələn, poema, roman, hekayə) də bildirə bilər. Belə əsərlərdə sevgi əsas mövzu olaraq qalır və əsərin əsas hissəsini təşkil edir. Bu kontekstdə, "məhəbbətnamə" termini, konkret bir məktubu deyil, sevgiyə dair daha geniş ədəbi bir əsəri ifadə edə bilər.
Misal üçün, Vaqifin misrasında "məhəbbətnamə" sözü, Rum sultanına yazılmış bir məktubu, yəqin ki, siyasi və ya diplomatik məzmundan daha çox bir növ rəsmi yazışmanı, yəni diplomatik bir məktubu ifadə edir. Bu, sözün daha geniş mənasının bir nümunəsidir, belə ki, bu halda məktubun məzmunu sevgi haqqında olmaya bilər.
Yekun olaraq, "məhəbbətnamə" sözü kontekstdən asılı olaraq iki əsas məna daşıyır: 1) Sevgi hisslərinin ifadə olunduğu romantik məktub və ya şeirlər; 2) Sevgi mövzusuna həsr olunmuş hər hansı bir ədəbi əsər.