izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Mədədkar (ər. mədəd + fars. …kar) Klassik Azərbaycan ədəbi dilində istifadə olunan bu söz "kömək edən", "yardımçı", "imdada çatan" mənalarını ifadə edir. Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, ərəb mənşəli "mədəd" (مدد) sözü "kömək", "yardım", "iman" mənalarını daşıyır. Farsca "-kar" isə "-çı", "-çi" şəkilçiləri kimi fəal iştirakı, hərəkəti bildirən bir əlavədir. Beləliklə, "mədədkar" sözünün mənası, kömək edən, yardımda olan şəxs kimi dəqiqləşir.

Ancaq "mədədkar" sadəcə bir köməkçi, yardımçıdan daha artıq bir məna daşıyır. O, çətin anlarda, təhlükə qarşısında imdada çatan, mübarizədə tərəfdaş olan, ehtiyacı olana qol-qanad olan bir insanı təsvir edir. Bu söz, sözün əsl mənasında “iman gətirən”, "sədaqətli yoldaş" anlamını da özündə ehtiva edə bilər. "Mədədkar olsun" ifadəsi bir insanın uğur qazanmasını, çətinliklərdən xilas olmasını arzulayarkən istifadə olunur və bu diləkdə dərin bir məna, isti bir duyğu gizlənir.

Misal üçün, "A çocuq, get, sənə həq yar olsun; Cümlə halında mədədkar olsun" cümləsində uşağın səfərinin uğurlu olmasını, bütün çətinliklərin dəf edilməsini, yol boyu ona kömək edilməsini diləyir. Bu, sadəcə bir maddi köməkdən daha çox, qoruyucu qüvvələrin, xeyirxah insanların himayəsini, ruhani dəstəyi də nəzərdə tutur.

Beləliklə, "mədədkar" sözü klassik ədəbi dilimizin zənginliyini, ifadə vasitələrinin müxtəlifliyini göstərən bir nümunədir. O, yalnız bir hərəkəti deyil, bir insanın əxlaqi keyfiyyətlərini, təməl dəyərlərini də ifadə edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz