izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Mədar (ər. مدار) sözü Azərbaycan dilində köhnəlmiş sayılsa da, hələ də elm və texnologiya sahələrində, xüsusilə astronomiya və fizika kontekstində istifadə olunur. Əslində, "mədar" sözü "orbit" sözünün ərəbcə sinonimidir və bir cismin başqa bir cismin ətrafında hərəkət etdiyi yolu ifadə edir. Yəni, bir səma cisminin (məsələn, planetin, peykin, ulduzun) başqa bir səma cismi (məsələn, ulduz, planet) ətrafında izlədiyi yol, trayektoriyadır.

Bu yol mütləq dairəvi olmaq məcburiyyətində deyil. Elipsvari, parabolvari və ya hiperbolvari də ola bilər. Məsələn, Yer kürəsinin Günəş ətrafındakı mədarı elips formalıdır. Bir cismin mədarının forması və xüsusiyyətləri onun sürəti, kütləsi və digər cisimlərlə qarşılıqlı təsiri ilə müəyyən olunur. Astronomiyada mədar hesablamaları çox əhəmiyyətlidir, çünki bu hesablamalar gələcək planet hərəkətlərinin, peyklərin trayektoriyalarının və digər kosmik hadisələrin proqnozlaşdırılmasına imkan verir.

M. İbrahimovun misalında olduğu kimi, "Yerin kürəsi öz mədarından çıxmayacaqdır" ifadəsi, Yerin Günəş ətrafında hərəkətinin sabitliyini, nizamlılığını və fiziki qanunlara tabe olduğunu vurğulayır. Bu ifadədə "mədar" sözü, Yer kürəsinin Günəş ətrafındakı müəyyən və dəyişməz yolunu, orbitini təsvir edir. "Mədar" sözünün istifadəsi mətnə elmi bir əhəmiyyət qatır və oxucuda dəqiq bir təsəvvür yaradır.

Qısacası, "mədar" sözü, köhnəlsə də, elm və texnologiya sahələrində öz aktuallığını qoruyub saxlayır və "orbit" sözünün daha poetik, daha klassik bir alternativini təmsil edir. Onun istifadəsi mətnə dərinlik və zənginlik əlavə edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz