Mazğal sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində əsasən “qala divarlarında və s.-də atışma üçün qoyulan deşik” kimi izah olunur. Lakin bu izah, mazğalın funksiyasını tam əhatə etmir və onun tarixi, memarlıq və hərbi əhəmiyyətini göstərmir.
Daha dəqiq desək, mazğal, müdafiə qurğularının – qalaların, sədlərin, istehkamların və digər bənzər tikililərin divarlarında yer alan, mühasirə zamanı düşmənlə atışmaq üçün nəzərdə tutulmuş dar və uzunsov bir deşikdir. Bu deşiklər, adətən, müdafiəçilərin düşməni görməsini və onlara atəş açmasını təmin edəcək şəkildə yerləşdirilirdi. Mazğalların ölçüləri və formaları müdafiə olunan obyektin növü, dövrü və istifadə olunan silahlardan asılı olaraq dəyişirdi. Məsələn, yay və ox üçün nəzərdə tutulan mazğallar, tüfəng və top üçün nəzərdə tutulan mazğallardan xeyli kiçik idi.
Mazğallar sadəcə deşiklər deyildi; onlar, hərbi memarlığın mühüm tərkib hissəsi idilər. Onların yerləşdirilməsi, ölçüləri və ətraf mühitinə uyğunlaşdırılması, müdafiənin effektivliyini birbaşa təsir edirdi. Yaxşı yerləşdirilmiş mazğallar, müdafiəçilərə düşməni əlverişli mövqedən atəş açma imkanı verir, eyni zamanda düşmənin hücumunu ləngidir və mane olurdu. Tarixi mənbələr və qalıqlarda göründüyü kimi, bəzi mazğallar, müdafiəçilərin rahatlıq və təhlükəsizliyi üçün xüsusi konstruksiyalarla təchiz olunmuşdur. Müharibənin gedişatında mazğalların strateji əhəmiyyəti olduqca yüksək idi.
Beləliklə, “mazğal” sözünün mənası sadəcə bir deşikdən çoxdur. O, həm də tarixi bir abidə, hərbi memarlığın əsəri, hətta müəyyən bir dövrün hərbi texnologiyalarının və taktikalarının əksidir. Mətndə qeyd olunan “O, bu sərrast güllələrin əncüməndəki mazğaldan atıldığını öyrənəndə, qudurub bütün top və tü…” hissəsi də mazğalların hərbi əməliyyatlardakı rolunu və onların strateji əhəmiyyətini vurğulayır.