izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Mazarat (ərəb dilindən) sözü Azərbaycan dilində əsasən iki əsas mənada işlənir:

1. Ziyan, zərər, itki: Bu mənada mazarat, bir işdən və ya hadisədən doğan mənfi nəticə, maddi və ya mənəvi itki, ziyan deməkdir. Sadəcə "zərər" sözündən fərqli olaraq, mazarat daha çox qaçılmaz, qarşısı alınmaz və ya qismən qarşısı alınmış bir itkini ifadə edir. Məsələn, "Bu layihənin mazaratı çox böyük oldu" deyərkən, nəzərdə tutulan yalnız maliyyə itkisi deyil, həmçinin vaxt itkisi, nüfuz itkisi və s. kimi mənfi nəticələr də ola bilər. Ata sözü olan "Dövlətlidən xeyir [olmaz], kordan mazarat" da bu mənanı gözəl əks etdirir: güclü və varlı birindən fayda görmək əvəzinə, əksinə, zərər çəkmək.

2. Müzür, zəif, aciz, mərdimazar adam: Bu isə sözün daha az işlənən, arxaik sayıla biləcək mənasıdır. "Mərdimazar" ifadəsində olduğu kimi, bu mənada mazarat, fiziki və ya mənəvi olaraq zəif, aciz, özünə güvənə bilməyən, qətiyyətsiz bir insanı ifadə edir. Bu mənada, mazarat insanın özünə və ətrafındakılara verə biləcəyi zərərin məcazi təsviri kimi də başa düşülə bilər. Belə bir insanın mövcudluğu özü-özlüyündə ətrafındakılar üçün bir növ "mazarat", yəni mənfi təsir, yük ola bilər.

Ümumilikdə, "mazarat" sözü həm maddi, həm də mənəvi zərər və itkini, həm də zəif, aciz insanı ifadə edən çoxmənalı bir sözdür. Ədəbiyyatda və gündəlik nitqdə daha çox birinci mənasında işlənir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz