Mavəra (ərəbcə مَاوَراء) sözü köhnə Azərbaycan dilində geniş istifadə olunan bir termindir. Əsl mənası "nəyinsə arxasında, o tayında və ya gerisində olan" deməkdir. Lakin bu sadə tərif, sözün ifadə etdiyi daha geniş və fəlsəfi mənaları tam əks etdirmir.
"Mavəra" sadəcə coğrafi bir yerin arxasını deyil, həm də metafiziki, mənəvi və hətta zaman baxımından "o tayını" ifadə edə bilir. Misal üçün, "mavərayi-aləm" ifadəsi, maddi aləmin xaricində olan, görünməz, mənəvi bir aləmi, cənnəti və ya başqa bir varlıq səviyyəsini bildirir. Bu mənada, "mavəra" insanın anlayış dairəsinin kənarındakı, əlçatmaz və sirli bir məkanı, qeyri-adi bir gerçəkliyi ifadə edir.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "ma" (mə) ön ədatı "nəyisə" mənasını daşıyır, "vəra" isə "arxasında" mənasını verən bir kökdür. Beləliklə, "mavəra" sözü "nəyinsə arxasında olan" deyil, daha çox "mənim üçün bilinməyən, görünməyən, əlçatmaz olan" kimi geniş və daha dərin bir məna daşıyır. Bu mənada, "mavəra" bir qədər də gizlilik, sirr və mistika ilə əlaqələndirilir.
Nəzərə alsaq ki, "mavəra" sözü klassik ədəbiyyatımızda, xüsusən də mistik şairlərin əsərlərində geniş istifadə olunmuşdur, onun mənasının sadəcə coğrafi bir məkanla məhdudlaşdırılması düzgün olmazdı. Ədəbi mətnlərdə, bu söz daha çox mənəvi bir səyahəti, ruhani bir axtarışı və ya həyatın başqa bir tərəfini simvolizə edir. Gətirilən misal, "Sığmadın zülmətsərayi-aləmə; Hicrət etdin mavərayi-aləmə", dəqiq olaraq bu mənanı əks etdirir: şair, maddi aləmin qaranlığına sığmayan bir varlığın, mənəvi aləmə, "mavəraya" köç etməsindən danışır.