Martı (zool.) — Qağayı fəsiləsinə aid iri ölçülü, ağ və boz rəngli dəniz quşudur. Lüğətlərdə sadəcə "qağayı" kimi tərcümə olunsa da, martı özünəməxsus xüsusiyyətləri ilə fərqlənir. Həqiqətən də, martı qağayı növlərinin bir qrupunu təmsil edir, ancaq bütün qağayılar martı deyil. Ona görə də "qağayı" sözü daha geniş bir anlayış olaraq, müxtəlif ölçülü və rəngli dəniz quşlarını əhatə edir, "martı" isə daha konkret, daha böyük ölçülü və adətən ağ və boz rəngli bir növü ifadə edir.
Martıların dəniz sahillərində, göllərin və çayların yaxınlığında yaşamağı üstün tuturlar. Uçuşları gözəl və çevikdir, suya enib qalxmaları isə inanılmaz bir həssaslıqla baş verir. Onlar həm də əla üzənlərdir və tez-tez suda ov edirlər. Əsasən balıqlarla, molyuskalarla, xərçəngkimilərlə və digər kiçik dəniz canlıları ilə qidalanırlar, hətta zibillərdən də faydalanırlar. Bu səbəbdən də, bəzən şəhər ətraflarında, limanlarda və tullantı yerlərində də rast gəlinir.
A. Şaiqin şeirindən götürülmüş misal ("Yeni doğan günəşin daşqın şəfəqlərində; Dənizdə martı kimi yuyunuram hər səhər") isə martının səhər təravətinin, təmizliyin və azadlığın simvolu olduğunu göstərir. Şair, martının dənizdə sərbəst və rahat hərəkətini özünün ruhi vəziyyəti ilə müqayisə edir. Bu, martının poetik təsvirinin ədəbiyyatda tez-tez istifadə olunan bir üsuludur - azadlıq, sərbəstlik, və təmizliyin simvolu.
Beləliklə, "martı" sözü yalnız bir zooloji termin deyil, eyni zamanda ədəbiyyatda geniş istifadə olunan və müəyyən bir hissi və məna daşıyan bir simvoldur. Onun təsviri həm də insanın təbiətlə olan bağlılığını, təbiətin gözəlliyini və sərbəstliyini ifadə edir.