izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Manqabaşı sözü Azərbaycan dilində, əsasən, şimal-qərbi Azərbaycan bölgələrində işlənən bir termindir və "manqabaşçısı" ilə sinonimdir. Ancaq "manqabaşçısı" daha çox peşə adı kimi qəbul olunarkən, "manqabaşı" daha geniş mənada istifadə oluna bilər.

Əslində, "manqabaşı" sözü əsasən qarağat və ya digər giləmeyvə növlərinin toplanması və satışı ilə məşğul olan şəxsləri ifadə edir. Bu insanlar, adətən, kəndlərdə yaşayır və meşəlik ərazilərdə giləmeyvə toplamaqla məşğul olurlar. Manqabaşının işi yalnız giləmeyvə toplamaqla məhdudlaşmır; topladıqları məhsulu bazarlarda, küçələrdə satmaq, hətta evlərin qapısını döyərək satmaq da onun fəaliyyətinin bir hissəsidir.

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "manqabaşı" sözünün "manqa" və "başı" sözlərindən meydana gəldiyini görərik. "Manqa" sözü burada "çoxluq, yığın, dəstə" mənasında işlənərək toplanan giləmeyvəni ifadə edir. "Başı" isə bu manqanın, yəni giləmeyvə yığınının sahibi, toplayıcısı mənasında işlənir. Beləliklə, "manqabaşı" öz əməyinin məhsulunu öz əlində saxlayan, giləmeyvə ticarəti ilə məşğul olan şəxsi ifadə edir.

Maraqlıdır ki, "manqabaşı" sözü sadəcə bir peşə adı olaraq deyil, həm də məcazi mənada işlənə bilər. Məsələn, çoxlu iş görən, çox məsuliyyət daşıyan və öz əməyinin bəhrəsini görən insanlara da məcazən "manqabaşı" deyə müraciət etmək olar. Bu isə sözün zəngin məna dünyasını göstərir.

Ümumiləşdirərək demək olar ki, "manqabaşı" sözü, sadə görünüşünə baxmayaraq, zəngin məna yükü daşıyan, Azərbaycan dilinin folklorik və etnoqrafik sərvətlərindən biridir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz