Manivela (ital. maniglia-dan) mexaniki bir qurğudur ki, kiçik bir qüvvənin tətbiqi ilə daha böyük bir qüvvənin əldə edilməsinə imkan verir. Bu, əsasən bir ətrafında fırlanan qolu və ya mili əhatə edir. Qolun ucuna tətbiq olunan nisbətən az güc, milin digər ucunda daha böyük bir qüvvə yaradır. Bu prinsip, mexanik üstünlük adlanır və qolun uzunluğuna və milin dönmə nöqtəsinə olan məsafəyə bağlıdır.
Manivela, sadə maşınlar sinfinə aiddir və əsrlər boyu müxtəlif alətlər və maşınlarda geniş istifadə olunmuşdur. Məsələn, su quyularından su çəkmək üçün istifadə olunan qol, bir növ maniveladır. Eyni prinsip, qapı və pəncərə tutacaqlarında, velosiped pedallarında, qədim əl dəyirmanlarında və müasir maşınların çoxunda da tətbiq olunur. Manivela həm də hərəkətin istiqamətini dəyişmək üçün istifadə oluna bilər; məsələn, fırlanma hərəkətini irəli-geri hərəkətə çevirmək.
Manivela konstruksiyası çox sadə olsa da, onun tətbiqi çox genişdir. Müasir texnologiyada daha mürəkkəb mexanizmlərin tərkib hissəsi kimi istifadə olunur. Onun iş prinsipi fizikanın əsas qanunlarına əsaslanır və mexanikanın əsas anlayışlarını nümayiş etdirir. "İstinad nöqtəsi" ifadəsi manivelanın fırlandığı mərkəzi nöqtəni, yəni milin sabit olduğu nöqtəni ifadə edir. Bu nöqtə ətrafında fırlanan qolun uzunluğu, əldə ediləcək mexanik üstünlüyün ölçüsünü müəyyən edir.
Beləliklə, manivelanın sadə görünüşünün arxasında, mexaniki enerjinin effektiv şəkildə ötürülməsinə və gücün artırılmasına imkan verən zərif bir prinsip dayanır. Bu prinsip insan sivilizasiyasının inkişafında mühüm rol oynamışdır və müasir texnologiyanın əsasını təşkil edir.