Makiavellizm, siyasi fəlsəfədə hakimiyyət qazanmaq və qorumaq üçün əxlaqi prinsiplərdən imtina etməyi, hər hansı vasitəni – aldatma, şiddət, hiyləgərlik daxil olmaqla – məqsədə çatmaq üçün doğruluq hesab edən bir yanaşmadır. Bu termin, 16-cı əsr italyan siyasi filosofu Nikkolo Makiavellinin adından götürülmüşdür. Onun "Hökmran" əsəri, hakimiyyətin əldə olunması və saxlanılması üçün realist və bəzən amansız strategiya təklif etdiyi üçün bu terminin əsasını qoymuşdur.
Makiavellizm sadəcə olaraq "məqsəd vasitələri müqəddəsləşdirir" deyil; o, daha mürəkkəb bir siyasi fəlsəfəni əks etdirir. Bu yanaşmada, əxlaqi dəyərlər siyasi reallıqlar qarşısında ikinci plana keçir. Makiavel, idealist yanaşmanın real dünya siyasətində nadir hallarda uğurlu olduğunu müdafiə edirdi. Onun fikrincə, bir hökmdar öz xalqının rifahını düşünməli olsa da, hakimiyyətin qorunması üçün lazım gələrsə, əxlaqi prinsiplərdən uzaqlaşmağı qəbul etməlidir. Bu, bəzən qəddarlıq və hiyləgərliyi də əhatə edə bilər.
Lakin Makiavellizmi anlamaq üçün onun kontekstini nəzərə almaq vacibdir. O, öz dövrünün çətin siyasi reallıqlarını, qarışıqlıqları və tez-tez qanlı mübarizələrini əks etdirirdi. Onun əsəri, bir çoxları tərəfindən, hökmdarlara siyasi həyatın acı reallıqları üçün hazırlaşmaqda kömək etmək məqsədi daşıyırdı. Makiavel, əxlaqi davranışı təbliğ etməkdən daha çox, effektiv siyasi strategiya hazırlamağa çalışırdı. Beləliklə, Makiavellizmi sadəcə olaraq amansızlıq və hiylə kimi təqdim etmək onun fəlsəfəsinə haqsızlıq olardı.
Bu gün Makiavellizm, tez-tez mənfi bir konnotasiya ilə işlədilir və siyasi manipulyasiya, hiyləgərlik və əxlaqsızlıqla əlaqələndirilir. Ancaq onun fəlsəfəsi, siyasi reallıqları, güc dinamikasını və əxlaqi düşüncə ilə siyasi praktik arasındakı mürəkkəb əlaqəni anlamaq üçün hələ də müasir siyasətçilər üçün tədqiq edilməyə dəyər bir mövzudur. Bu, eyni zamanda, əxlaqi prinsiplər ilə siyasi məqsədlər arasında həmişə dəyişən və mürəkkəb əlaqəni də araşdırmağa imkan verir.