izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Majoritar (fr. majoritaire) sifəti, əsasən seçkilər kontekstində istifadə olunur və "çoxluq əsaslı", "çoxluğun üstünlük təşkil etdiyi" mənasını verir. Bu sistemdə qalib gəlmək üçün namizədin ümumi səslərin mütləq çoxluğunu (50%+1) əldə etməsi tələb olunmur. Əksinə, qalib gəlmək üçün namizədin digər namizədlərə nisbətən daha çox səs toplaması kifayətdir. Yəni, sadəcə olaraq, ən çox səsi toplayan namizəd qalib elan olunur. Bu səbəbdən də majoritar sistemlər bəzən "birinci keçən qalib gəlir" (first-past-the-post) sistemi kimi də adlandırılır.

Majoritar seçki sisteminin bir neçə növü mövcuddur. Bunlardan ən məşhuru iki tərəfli majoritar sistemdir ki, burada yalnız iki namizəd iştirak edir və ən çox səs toplayan qalib gəlir. Çox namizədli majoritar sistemdə isə daha çox namizəd iştirak edir və ən çox səs toplayan qalib elan olunur. Bu sistem, əsasən, bir dairədə bir yer üçün seçkilərdə tətbiq olunur.

Majoritar sistemin üstünlükləri arasında sadəliyi və anlaşıqlılığı göstərmək olar. Qalibin müəyyən edilməsi asandır və seçicilər üçün nəticələri başa düşmək çətin deyil. Lakin, bu sistemin çatışmazlıqları da var. Məsələn, kiçik partiyaların və ya az dəstəkli namizədlərin səsləri heç bir nəticəyə təsir etmədən itirilə bilər. Bu da, seçicilərin öz istəklərini tam olaraq əks etdirməməsinə və siyasi spektrin müxtəlif hissələrini təmsil edən partiyaların parlamentdə təmsil olunmamasına səbəb ola bilər. Nəticədə, majoritar sistemlər bəzən qeyri-proporsional nəticələrə gətirib çıxara bilər və kiçik partiyaları marginalizə edə bilər. Ona görə də, çoxsaylı ölkələrdə nisbi majoritar sistemə alternativ olaraq proporsional təmsil sistemləri istifadə olunur.

Qısacası, "majoritar" termini seçki sistemlərinin bir növünü təsvir edir və bu sistemdə ən çox səs toplayan namizəd, ümumi səslərin mütləq çoxluğuna baxmayaraq, qalib elan olunur. Bu sistemin həm üstünlükləri, həm də çatışmazlıqları mövcuddur və onun tətbiqi müxtəlif ölkələrdə və seçki proseslərində fərqli nəticələrə səbəb ola bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz