izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Mahna sözü Azərbaycan dilində "bəhanə", "səbəb", "üzr" mənalarında işlənir. Sadəcə, bir şeyin olmamasını və ya gecikən bir hadisəni izah etmək üçün irəli sürülən, həqiqətə uyğun olmaya da bilən bir səbəbdir. Ümumiyyətlə, həqiqəti gizlətmək, bir işdən yayınmaq və ya bir qərarın əsassızlığını ört-basdır etmək üçün istifadə olunur. Beləliklə, "mahna axtarmaq" ifadəsi bir işə, vəzifəyə, və ya görüşə getməmək üçün bəhanə axtarmaq mənasını verir. "Mahna tapmaq" isə bu bəhanəni tapmaq deməkdir.

Misal olaraq, verilən şeir parçasında ("Qızıldan tanası var; Əlində hanası var; Gözləyirəm, gəlməyir; Yəqin bir mahnası var") şair, birinin gəlməməsinin səbəbini onun "mahna"sı, yəni bəhanəsi ilə izah etməyə çalışır. Şeirdə "mahna" gizli bir səbəbi, bilinməyən bir amili ifadə edir. Bu, qızıl tənəli və gözəl bir şeyə sahib olsa belə, birinin gəlməməsinin gerçək səbəbinin üzə çıxarılmamasını və ya ifadə edilməməsini bildirir. Beləliklə, "mahna" yalnız sadə bir bəhanə deyil, həm də gizli, bəlkə də, həqiqətə uyğun olmayan bir izah kimi də anlaşıla bilər.

Maraqlıdır ki, "mahna" sözü dialektal xüsusiyyət daşıyır və yazılı ədəbiyyatda az rast gəlinir. Əsasən, danışıq dilində, daha çox qeyri-rəsmi mühitlərdə işlədilir. Bu, sözün canlılığını və xalq arasında geniş yayılmasını göstərir. Sözün kökü və etimologiyası barədə dəqiq məlumat yoxdur, lakin "məna" sözü ilə fonetik oxşarlığı diqqət çəkir. Bu oxşarlıq, sözün mənasının əslində gizli mənanın, gizli bir səbəbin ifadəsini ehtiva etdiyini göstərə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz