Mafar (ər. مَفَرّ - mofar) sözü Azərbaycan dilində "imkan" və "macal" mənalarında işlənir. Bu, sadəcə olaraq bir işin görülməsi üçün mövcud olan fürsət, zaman və ya şərait deyil; daha çox bir şeyə nail olmaq üçün lazım olan məkan, zaman və imkanların bütövlüyünü ifadə edir. "Mafar verməmək" ifadəsi də bu mənanı dəqiqləşdirir - bir iş üçün hər hansı bir vaxt və ya şərait buraxmamaq, tələsdirmək deməkdir.
Klassik ədəbiyyatda mafar sözü daha çox “fırsət” mənasında işlənmişdir. Yəni, bir hadisənin baş verməsi üçün təbii olaraq yaradılmış şərait və ya əlverişli bir an. Bu baxımdan mafar, sadəcə olaraq "vaxt" və ya "imkan"dan daha çox, əlverişli və uyğun bir mühitin mövcudluğunu da ifadə edir. Mafarın olmaması, işin görülməsinin qeyri-mümkünlüyünü, əngəllərlə rastlaşılmasını və ya zəruri şəraitin olmamasını göstərir.
Misal üçün, "Ona mafar vermədilər" ifadəsi, sadəcə olaraq vaxt verilməməsini deyil, həm də lazımi şəraitlərin və imkanların qəsdən yaradılmamasını, işin icrası üçün maneələrin qoyulmasını ifadə edə bilər. Beləliklə, mafar yalnız fiziki imkanlardan deyil, həm də sosial, siyasi və digər amillərdən asılı olan daha geniş bir konsepsiyadır.
Ədəbi mətn nümunəsindəki (“[Faytonçu:] Adə, çöllü balası, ağzını açıb hara baxırsan, otur gedək, yoxsa va…”) kəsilmiş cümlə, faytonçunun müştəriyə mafar verməməsini, tələsməsini göstərir. O, müştəriyə ətrafa baxmaq üçün belə imkan vermir, sürətlə getməyi tələb edir.