Maarifpərvər sözü ərəb mənşəli "maarif" (maarifləndirmə, tərbiyə, elm, təhsil) və fars mənşəli "pərvər" (bəsləyən, tərbiyə edən, qoruyan) sözlərindən əmələ gəlmiş mürəkkəb bir sözdür. Bu söz, elmə, təhsilə, mədəniyyətə və tərəqqiyə önəm verən, onları yaymaq və inkişaf etdirmək üçün çalışan şəxsi ifadə edir. Sadəcə elm adamı olmaq kifayət etmir; maarifpərvər, biliklərini cəmiyyətə xidmət etmək, insanları maarifləndirmək və onların tərəqqisinə töhfə vermək üçün sərf edən bir insandır.
Maarifpərvərlik anlayışı, yalnız biliyin öyrənilməsi və yayılması ilə məhdudlaşmır. O, həmçinin tənqidi düşüncəni, azadlığı, ədaləti, demokratiyanı və insan hüquqlarını dəstəkləməyi əhatə edir. Maarifpərvərlər, mövcud qaydaları və ənənələri tənqid edərək, cəmiyyətdə islahatlar aparmağa çalışırlar. Onlar cəhalətlə mübarizə aparır, yeniliklərə açıqdırlar və ictimai həyatın bütün sahələrində irəliləyişə çalışırlar. Tarix boyu çoxlu sayda maarifpərvər şəxsiyyət öz fəaliyyətləri ilə cəmiyyətlərin inkişafına əhəmiyyətli töhfələr vermişdir.
Sözün kökünə nəzər salsaq, "maarif" sözünün geniş mənasını görərik. Bu, sadəcə oxumaq və yazmaq bacarığı deyil, həm də dünyanı başa düşmək, düşünmək, tənqidi yanaşma və məntiqi əsaslar üzərində qərar vermək qabiliyyətini əhatə edir. "Pərvər" komponenti isə bu biliyin yayılmasına, insanlara çatdırılmasına və onların inkişafına xidmət etməsinə yönəlir. Beləliklə, maarifpərvər bir şəxs, sadəcə biliyə sahib olan yox, həm də bu biliyi paylaşan və tətbiq edən, cəmiyyətin tərəqqisinə öz töhfəsini verən bir insandır.
Nümunə olaraq verilən "bəzi qəzetləri əvvəlinci nömrəsindən..." ifadəsi, maarifpərvərlərin cəmiyyətə təsir etmək üçün istifadə etdikləri vasitələrdən birini göstərir. Qəzetlər, maarifləndirmə və ictimai rəyin formalaşdırılmasında həmişə mühüm rol oynamışdır. Maarifpərvərlər, müxtəlif vasitələrdən istifadə edərək, öz ideyalarını yaymağa və cəmiyyətin inkişafına töhfə verməyə çalışırlar.