izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Lüzumiyyət (ər. لزومية - lüzūmiyyah) sözü, əslində ərəb mənşəli olub, "lazım olmaq", "vacib olmaq" mənalarını ifadə edir. Azərbaycan dilində istifadə olunan "lazımlıq" sözünün sinonimi kimi qəbul edilən lüzumiyyət, bir işin, hadisənin və ya vəziyyətin həyata keçirilməsinin, mövcud olmasının zəruriliyini, vacibliyini bildirir. Bu zərurət obyektiv reallıqdan irəli gələ bilər, yaxud subyektiv ehtiyaclardan qaynaqlana bilər.

Lüzumiyyət anlayışı, həm gündəlik həyatda, həm də elmi və fəlsəfi mülahizələrdə öz əksini tapır. Məsələn, gündəlik həyatda "lüzumiyyət" sözü, bir işin yerinə yetirilməsinin vacibliyini vurğulayan zaman işlədilir: "Bu işin lüzumiyyətini görürsənmi?" Elmi baxımdan isə lüzumiyyət, bir hadisənin baş verməsi üçün lazım olan şərtlərin və ya səbəblərin mövcudluğunu bildirə bilər. Fəlsəfədə isə lüzumiyyət anlayışı, varlığın, zəruriyyətin və ehtimalın müqayisəli təhlili zamanı ön plana çıxır.

Lüzumiyyətin "lazımlıq"dan fərqli olaraq daha rəsmi və ciddi bir tərzdə işlədilməsi də mümkündür. "Lazımlıq" daha çox gündəlik danışıq dilində istifadə olunurken, "lüzumiyyət" rəsmi yazılarda, elmi məqalələrdə və ya daha ciddi kontekstlərdə daha uyğun görünür. Beləliklə, sözün seçimi kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər. Ancaq əsas məna hər iki halda da eyni olaraq qalır: bir şeyin vacib və zəruri olması.

Qısaca, "lüzumiyyət" sözü, bir şeyin zəruriliyini, vacibliyini ifadə edən, daha çox rəsmi və ciddi kontekstlər üçün uyğun olan, "lazımlıq" sözünün sinonimi olan, lakin ondan bir qədər fərqli stilistik yük daşıyan bir termindir. Onun istifadəsi mətnin üslubuna və kontekstə uyğun olaraq seçilməlidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz