Lüminal (lat. lumen – işıq) əczaçılıqda acı dadlı, kristallik toz halında olan bir yuxu dərmanıdır. Adının latınca "işıq" mənasını verən kökünə baxmayaraq, onun təsiri tamamilə ziddir – insanı qaranlığa, yuxuya aparır. Bu, adın təyinatdan fərqli olması ilə maraqlı bir nümunədir. Bəlkə də, adı əvvəlcə onun parlaq, kristal görünüşünə istinad edərək qoyulmuşdur.
Lüminal, tarixən yuxusuzluq problemini aradan qaldırmaq üçün geniş istifadə edilmişdir. Lakin, onun güclü təsiri və mümkün yan təsirləri səbəbindən müasir əczaçılıqda daha az istifadə olunur və yerini daha təhlükəsiz və effektiv preparatlara verir. Bu, tibbi elmin inkişafının və yeni, daha təkmilləşdirilmiş dərmanların meydana gəlməsinin göstəricisidir.
Lüminalın kimyəvi tərkibi və təsir mexanizmi mürəkkəbdir və dərmanın özünəməxsus farmakoloji xüsusiyyətlərinə malikdir. Onun tərkibində olan aktiv maddənin sinir sisteminə təsiri, yuxu prosesini tənzimləməklə yanaşı, bəzi hallarda yan təsirlərə, məsələn, başgicəllənmə, ürək bulanması və s. səbəb ola bilər. Buna görə də, hər hansı bir dərmanı, o cümlədən lüminalı, yalnız həkimin tövsiyəsi ilə qəbul etmək vacibdir.
Ümumilikdə, lüminal əczaçılıq tarixində öz yerini tutmuş, lakin müasir standartlara uyğun olmayan bir yuxu dərmanıdır. Onun adı və təsiri arasındakı kontrast, eləcə də tarixi istifadəsi və müasir əczaçılıqda yerinin dəyişməsi bu maddəni daha maraqlı və diqqətəlayiq edir.