Lətifə (ər. لَطِيفَة - ləṭīfa) sözü ərəb mənşəli olub, "incə, zərif, gözəl" mənalarını verir. Ancaq Azərbaycan dilində, əsasən folklor janrı kimi, həyatın gülməli və əyləncəli hadisələrini qısa və yığcam şəkildə əks etdirən bir hekayəni ifadə etmək üçün işlədilir. Beləliklə, lətifə əslində, həm komik, həm də sözün zərifliyini özündə əks etdirən incə bir əsərdədir.
Lətifələr adətən gündəlik həyatdan götürülmüş, insanların xarakter xüsusiyyətlərini, vəziyyətlərini və ya absurd halları əyləncəli şəkildə təsvir edir. Onların qısa və yığcam olması, dinləyiciyə və ya oxuyucuya tez bir zamanda gülməli bir mənzərə təqdim etməyə imkan verir. Lətifənin təsiri, əsasən, gözlənilməz sonluğu, paradoksal vəziyyəti və ya kəskin satirik ifadələrdən irəli gəlir.
Lətifələr min illərdir xalq arasında ağızdan-ağıza yayılmış, nəsildən-nəsilə ötürülmüşdür. Onlar həm əyləncə mənbəyi, həm də müəyyən ictimai hadisələri tənqid etmək, müəyyən davranış formalarını ifşa etmək üçün vasitə kimi xidmət etmişdir. Müasir dövrdə də lətifələr öz əhəmiyyətini itirməmiş, internet və sosial mediada geniş yayılaraq yeni formalar qazanmışdır.
Lətifələrin dəqiq strukturuna dair sərt qaydalar yoxdur, ancaq əsasən, əhvalatın qısa və aydın təsviri, məzəli və yaddaqalan sonluq onların əsas xüsusiyyətlərini təşkil edir. Lətifələrin dil və üslubu həmişə əhvalata uyğun olur; bəzən satirik, bəzən yumoristik, bəzən də ironik olur.