izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Ləmyesir sözü Azərbaycan dilində əsasən şifahi nitqdə işlənən və köhnəlmiş sayılan bir sözdür. "Əsir-yesir" ifadəsi ilə bağlı olaraq, əsir düşmə, tabe olma, öz iradəsinə yox, başqasının iradəsinə tabe olma mənalarını özündə birləşdirir. Ləmyesir, daha dəqiq desək, qarşı tərəfin qüdrətinə, gücünə, təsirinə tamamilə tabe olma, ondan asılı olma vəziyyətini ifadə edir. Bu tabeçilik yalnız fiziki mənada deyil, həm də mənəvi, ruhi mənada baş verə bilər; yəni insan qarşı tərəfin istəklərinə, fikirlərinə, hətta emosional təsirlərinə belə boyun əyə bilər.

Misal olaraq verilən cümlədə ("Bu bir belə ləmyesirin duası qoymaz ki, Xalıqverdi qardaşın başından bir tük əskik olsun") "ləmyesir" sözü, sözügedən şəxsin o qədər aciz və zəif olduğunu, dua gücünün belə qardaşının başına pis bir şey gəlməsinə mane ola biləcəyini vurğulayır. Yəni, ləmyesir o qədər zəif və çarəsizdir ki, onun duaları belə güclüdür.

Lüğətlərdə sadəcə "əsir-yesir" ilə əlaqələndirilməsinin əksinə olaraq, ləmyesir sözü daha çox mənəvi və emosional asılılığı ifadə edir. Bu, sadəcə fiziki əsirlik deyil, həm də mənəvi mənada başqasının təsirinə, iradəsinə tamamilə boyun əymək deməkdir. Sözün köhnəlməsi və nadir işlənməsi onun mənasının zənginliyini və incəliklərini qismən gizlətməsə də, mətnlərdə rast gəldikdə onun əsl mənasını dərk etmək səlis Azərbaycan dilinin tarixi və incəlikləri barədə biliklə əlaqədardır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz