izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Ləm (ləm) – Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında özünəməxsus yer tutan bir sözdür. Əsasən şifahi nitqdə işlənən "ləm" sözü, əslində, iki əsas mənaya malikdir və hər iki məna da təbiətlə sıx bağlıdır.

Birinci mənası: "Ləm" sözü "talvar" mənasında işlənir. Talvar, bildiyimiz kimi, yüksəkliklərdə, dağlıq ərazilərdə, uçurumların kənarlarında əmələ gələn, ümumiyyətlə, dar və dərin bir yarıq, qayalıqdır. Bu mənada "ləm" sözü, təbiətin yaratdığı möhtəşəm və həm də təhlükəli landşaft elementinə işarə edir. Şirin suyun axdığı, bitkilərin əhatə etdiyi bir talvar, o biri tərəfdən isə qaranlıq, dərin və əlçatmaz bir uçurum kimi təsəvvür edilə bilər. Bu məna, sözün yaradıcılıq gücünü və təsviri imkanlarını əks etdirir.

İkinci mənası: "Ləm" sözü "mağara" mənasında da işlədilir. Mağara, yerin altında əmələ gələn, təbii boşluqdur. "Ləm" kimi kiçik bir söz, bu böyük və sirli boşluğun təsvirində istifadə olunması ilə özünün ifadə qüvvəsini göstərir. Qaranlıq və səssiz mağaralar, əsrlər boyu özündə tarixin izlərini, təbiətin sirrini saxlayan yerlər kimi qəbul edilir. Bu mənada "ləm" sözü gizlilik, sirr, qaranlıq və dərinlik hisslərini ifadə edə bilər.

Beləliklə, "ləm" sözünün iki fərqli mənası da, təbiətin insanı heyrətləndirən və həm də qorxudan iki müxtəlif simasına işarə edir: hündürlükdəki təhlükəli talvar və yer altındakı sirli mağara. Sözün bu qısalığı və ifadəliliyi Azərbaycan dilinin qədimliyini və zənginliyini bir daha nümayiş etdirir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz