izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Ləkləmək felinin Azərbaycan dilindəki əsas mənası "lək düzəltmək, lək qayırmaq" olsa da, bu izah kifayət qədər məhduddur və sözün zəngin semantik imkanlarını əks etdirmir. Əslində, "ləkləmək" sadəcə ləkənin yaranma prosesini deyil, daha geniş mənada bir səthin, əşyanın və ya hətta məcazi mənada bir vəziyyətin xarab olmasını, ləkələnməsini, zədələnməsini ifadə edə bilər.

Misal üçün, "həyəti ləkləmək" ifadəsi həyətin üzərini zibil, palçığa batırmaq, onun təmizliyini, gözəlliyini pozmaq mənasını verir. Bu, sadəcə ləkənin yaranması deyil, daha çox ümumi bir pozğunluğun, vəziyyətin pisləşməsinin ifadəsidir. Eyni şəkildə, "bostanı ləklədilər" ifadəsi də bostanın əvvəlki vəziyyətindən pis bir vəziyyətə düşməsini, məsələn, heyvanlar tərəfindən dağıdılmasını, bitkilərin xəstələnərək zədələnməsini bildirə bilər. Bu mənada, "ləkləmək" "xarab etmək", "korlamaq", "pozmaq" felələri ilə sinonim ola bilər, amma bir qədər daha yumşaq bir kontekstdə işlənir.

Digər tərəfdən, sözün məcazi mənada işlənməsi də mümkündür. Misal olaraq, şerin misrasında göstərildiyi kimi, "adını ləkləmək" adın, nüfuzun ləkələnməsini, pislənməsini bildirə bilər. Bu halda, fiziki bir ləkədən daha çox, mənəvi bir ləkə, bir növ "əxlaqi ləkə" mənası ortaya çıxır. Yəni "ləkləmək" sözü təkcə fiziki əşyalara deyil, həm də mənəvi, sosial və hətta siyasi proseslərə də tətbiq oluna bilər.

Beləliklə, "ləkləmək" felinin mənası sadəcə "lək qoymaq"dan daha genişdir. O, əşyaların, vəziyyətlərin və ya nüfuzun xarab olmasını, zədələnməsini ifadə edən çoxşaxəli bir söz olaraq qəbul edilməlidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz