izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Leksik (yun. lexis - söz, ifadə) sifəti dilçiliyin əsas anlayışlarından biri olub, söz ehtiyatına, lüğət tərkibinə aid olanı bildirir. Yəni, bir sözün leksik mənası, onun lüğətdəki, əsas, ədəbi mənasıdır, kontekstdən asılı olmayaraq özündə ifadə etdiyi mənadır. Bu, sözün canlı nitqdəki istifadəsindən və əlavə emosional rənglənmələrindən mücərrəd haldır.

Məsələn, "dəniz" sözünün leksik mənası "böyük duzlu su hövzəsi"dir. Lakin bu söz müxtəlif kontekstlərdə müxtəlif əlavə mənalar da daşıya bilər: "dəniz kimi gözəl" ifadəsində gözəlliyi, "dəniz dalğaları" ifadəsində isə təbiətin gücünü ifadə edir. Bu əlavə mənalar leksik mənadan fərqli olub, kontekstdən asılı olaraq dəyişir. Leksik məna isə sabit və əsas məna olaraq qalır.

Dilçilikdə "leksik sərvət" termini də geniş istifadə olunur. Bu termin bir dilin ümumi söz ehtiyatını, onun zənginliyini, müxtəlif sahələri əhatə edən sözlərin sayını və çeşidini ifadə edir. Bir dilin leksik sərvəti, həmin dilin tarixi, mədəniyyəti, coğrafiyası və əlaqədə olduğu digər dillərlə sıx bağlıdır. Leksik sərvətin geniş olması həmin dilin ifadə imkanlarını artırır və onun inkişafı üçün əsas amildir.

Qısaca desək, "leksik" termini söz ehtiyatına və onunla bağlı anlayışlara aid olub, dilin əsasını təşkil edən ən vacib elementlərdən birini ifadə edir. Leksik mənanın dəqiq müəyyən edilməsi dilin düzgün başa düşülməsi və təhlil edilməsi üçün son dərəcə vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz