izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Laylanma, "laylanmaq" felindən törəmiş bir isimdir. Sadəcə olaraq "laylanmaq" hərəkətinin nəticəsi və ya halı kimi tərif edilməkdən daha çox, bir çox incə mənaları ehtiva edən zəngin bir söz olduğunu qeyd etmək lazımdır. Əsasən, bir şeyin üzərinə, üstünə, bəzən də içərisinə lay (palçıq, gil və ya oxşar yumşaq maddə) sürtmək, yapışdırmaq, örtmək hərəkətini ifadə edir. Amma bu, sadəcə fiziki bir proses deyil.

Laylanma, ətraf mühitin və ya vəziyyətin təsiriylə, bir şeyin qeyri-təmiz, kirli, çirkli hala düşməsi, üstünün örtülməsi, gizlədilməsi mənasını da verir. Məsələn, “qədim qalanın divarlarının laylanması” deyəndə, zaman keçdikcə yağış, külək və digər təbii amillərin təsiriylə divarların palçıqla örtülməsi, aşınması nəzərdə tutulur. Bu halda laylanma, təbii bir prosesi, zamanın izlərini ifadə edir.

Daha da genişləndirərək, laylanma metaforik mənada da istifadə oluna bilər. Məsələn, "fikirlərinin laylanması" deyəndə, düşüncələrin qeyri-müəyyən, bulanıq, aydın olmayan, əsl mənasının gizlədilmiş hala düşməsi nəzərdə tutula bilər. Bu isə, şüurlu və ya qeyri-şüurlu bir gizlətmə, əsl həqiqətin üstünün örtülməsi deməkdir. Beləliklə, laylanma, yalnız fiziki bir proses deyil, həm də metaforik bir ifadə vasitəsidir.

Nəhayət, laylanmanın mənasını daha da zənginləşdirən bir cəhət də onun kontekstdən asılı olaraq müxtəlif duyğu və təəssüratlar yarada bilməsidir. Bəzən müsbət, bəzən mənfi, bəzən isə neytral bir məna daşıyır. Məsələn, bir əsərin laylanması, onun qorunması, təmirini ifadə edə biləcəyi kimi, birinin şöhrətinin laylanması onun ləkələnməsi, tənqidə məruz qalması mənasını da verə bilər. Ona görə də laylanmanın düzgün başa düşülməsi üçün onun istifadə olunduğu cümlənin və ümumi kontekstin nəzərə alınması vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz