Lakmus [holl. lakmoes] – dəniz şibyələrindən (Roccella tinctoria və digər növlər) alınan, tərkibində bir neçə fərqli kimyəvi maddə olan mürəkkəb bir təbii göstəricidir. Bu maddələr, xüsusilə də liçeninlərdə olan litmus (azotlu üzvi birləşmə) turşuların və qələvilərin təsirinə görə rəngini dəyişdirir. Bu xüsusiyyət, yüz illərdir kimyada mühüm rol oynamışdır.
Lakmusun ən tanınmış xüsusiyyəti pH dəyərinin göstəricisi olmasıdır. Turş mühitdə (pH 7-dən az) lakmus qırmızı, qələvi mühitdə (pH 7-dən çox) isə mavi rəng alır. pH 7-də (neytral mühit) isə lakmus bənövşəyi rəngdə olur. Bu rəng dəyişikliyi, lakmusun molekullarının turş və ya qələvi ilə reaksiyaya girməsi nəticəsində strukturunda baş verən dəyişikliklə əlaqədardır. Bu sayədə lakmus kağızı, sadə və sürətli bir üsul ilə bir məhlulun turşuluq və ya qələviliyini müəyyən etmək üçün istifadə olunur.
Tarixən lakmus, əsasən, Hollandiyada istehsal olunurdu və "lakmoes" adı da buradan gəlir. Lakmusun istehsalı üçün dəniz şibyələri xüsusi üsulla emal edilir, sonra isə kağız zolaqları bu məhlula batırılır və qurudulur. Beləliklə, lakmus kağızı əldə edilir. Lakmus kağızı indi də kimya laboratoriyalarında geniş istifadə olunur, baxmayaraq ki, daha dəqiq pH ölçmə üsulları mövcuddur. Ancaq onun sadəliyi və əlçatanlığı sayəsində təhsil məqsədləri və sürətli, keyfiyyətsiz ölçmələr üçün əhəmiyyətini saxlayır. Lakmus kağızı həm də tarixi və kimyəvi əhəmiyyət daşıyan bir vasitə kimi maraq doğurur.