izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Laxtalanmaq felinin əsas mənası maye bir maddənin, xüsusilə də qanın, bərkiməsi, qatılaşması, hərəkətsiz və möhkəm bir kütlə – laxtanın əmələ gəlməsidir. Bu proses bioloji baxımdan çox mürəkkəb olub, qanın laxtalanma sisteminin fəaliyyətinin nəticəsidir. Qanın laxtalanması, orqanizmin özünü qoruma mexanizminin mühüm bir hissəsidir və yaraların qanaxmasının dayandırılmasında həyati rol oynayır.

Lüğətdəki "laxta halına düşmək", "bərkimək", "kəsifləşmək", "qatılaşmaq" ifadələri laxtalanma prosesinin nəticəsini əks etdirir. Lakin, mənası yalnız qanla məhdudlaşmır. Məsələn, əgər bir maye maddə, məsələn, süd, müəyyən şərtlər altında (məsələn, turşuma nəticəsində) qatılaşarsa, bu proses də "laxtalanmaq" feli ilə ifadə oluna bilər. Beləliklə, daha geniş mənada laxtalanmaq, hər hansı bir mayenin qatılaşaraq, jeləbənzər və ya bərk bir kütləyə çevrilməsidir.

Verilən misalda ("Oğlanın gicgahında qan laxtalanmışdı") laxtalanma prosesi travma nəticəsində meydana gəlmiş qanaxmanın dayandırılması ilə əlaqədardır. Bu, orqanizmin zədələnməyə reaksiyasının bir göstəricisidir və laxtalanmanın həyati əhəmiyyətini vurğulayır. Qanın laxtalanmaması ciddi qanaxmalara və hətta ölümlə nəticələnə bilər.

Maraqlı bir məqam da budur ki, laxtalanma prosesinin sürəti və effektivliyi bir çox amillərdən asılıdır: qanın tərkibi, zədənin ağırlığı, orqanizmin ümumi vəziyyəti və s. Bu amillərin pozulması laxtalanma pozğunluqlarına və müxtəlif xəstəliklərə səbəb ola bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz