izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qünnə (ər. قُنَّة‎ - qunnah) sözü Azərbaycan dilinin köhnə tələffüz qatında istifadə edilən bir termindir və əsasən dilçilik sahəsində işlənir. Müasir Azərbaycan dilində nadir hallarda rast gəlinir. Ərəb dilindən götürülmüşdür və "burun səsi", daha dəqiq desək, "burunda tələffüz olunan səs" mənasını verir.

Qünnə, sözünün əhatə etdiyi səs kateqoriyası, fonetika və fonologiya elmlərində xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Burun səsləri, dilin arxa hissəsinin yumşaq damağa yaxınlaşması, havanın ağız boşluğundan deyil, burun boşluğundan çıxması ilə meydana gəlir. Bu səslərin tələffüzü zamanı ağız boşluğunda və ya burun boşluğunda müəyyən maneələr yaranır. Məsələn, Azərbaycan dilindəki "m", "n" və "ŋ" (bəzi lüğətlərdə "ng" kimi verilir) səsləri qünnəyə misal göstərilə bilər. Bu səslər sözlərdəki saitlərin tələffüzünə də təsir edir, onların rəngini dəyişir.

Qünnənin istifadəsi tarixi kontekstlə də bağlıdır. Ərəb dilinin fonetik xüsusiyyətlərinin tədqiqi zamanı və ya ədəbiyyat nümunələrini təhlil edərkən, burun səslərinin xüsusiyyətlərinin açıqlanmasında "qünnə" terminindən faydalanılırdı. Müasir dilçilikdə bu termin daha çox elmi ədəbiyyatlarda, tarixi-müqayisəli dilçiliklə əlaqədar işlərdə rast gəlinir. Ona görə də bu terminin mənasını bilmək, xüsusən də köhnə ədəbiyyat mətnlərini və dilçilik araşdırmalarını anlamaq üçün vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz