izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Quşqonmayan sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində əsasən "uçmayan quş" mənasında izah olunsa da, əslində daha geniş və çoxcəhətli bir mənaya malikdir. Ədəbiyyatımızda istifadəsindən aydın olur ki, bu söz sadəcə fiziki mənada uçmayan bir quşu deyil, həm də çətin keçilən, yüksək və əlçatmaz yerləri, maneələri ifadə edə bilir.

Z. Xəlil misalında olduğu kimi, "quşqonmayan dağlar" ifadəsi, yüksəklik və çətinlikləri, insanın fəth etmək üçün səy göstərməli olduğu maneələri simvolizə edir. Bu dağlar, fiziki maneə olaraq həqiqətən də quşların belə uçmaqda çətinlik çəkəcəyi dərəcədə dik və əlçatmaz ola bilər, ancaq eyni zamanda, məcazi mənada da istifadə olunaraq hədəflərə çatmaq yolunda qarşıya çıxan çətinlikləri, maneələri, hətta mümkün görünməyən vəziyyətləri təsvir edə bilər.

Beləliklə, "quşqonmayan" sözü, sadəcə bir zooloji termin olaraq deyil, daha çox məcazi bir ifadə olaraq, həm fiziki, həm də mənəvi maneələri, əlçatmazlığı və çətinlikləri ifadə edən zəngin bir mənaya malikdir. Bu sözün istifadəsi, əsərin üslubuna və kontekstə bağlı olaraq, müxtəlif emocional və semantik çalarlar qazandıra bilər.

Ona görə də, "quşqonmayan" sözünün tərifi yalnız "uçmayan quş" kimi məhdudlaşdırılmamalı, ədəbi istifadəsinə də əsaslanaraq daha geniş və dəqiq bir şəkildə izah olunmalıdır. Bu söz, eyni zamanda, insanın inadkarlığı, qətiyyəti və hədəflərinə çatmaq üçün göstərdiyi səyləri vurğulamaq üçün də istifadə oluna bilər; çünki "quşqonmayan dağlar" belə fəth edilə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz