izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Quruldaşmaq sözü, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında özünəməxsus yer tutan, əsasən təbiət səslərini təsvir edən bir feldir. Lüğətlərdə sadəcə "qarşılıqlı olaraq quruldamaq, səs-səsə verib quruldamaq" kimi izah edilməsinə baxmayaraq, mənası daha geniş və rəngarəngdir.

Quruldaşmaq, bir çox canlı varlığın, xüsusilə də qurbağaların, eyni vaxtda və bir-birinə cavab olaraq çıxardıqları səsləri ifadə edir. Bu səslər, həm ahəngdar bir xor, həm də səs-küylü bir qarışıqlıq kimi təsəvvür oluna bilər. Yəni, quruldaşmaq sadəcə “səs çıxarmaq” deyil, eyni vaxtda və bir-birinə cavab olaraq səslənməkdir. Bu, bir növ kollektiv səs ifadəsidir.

Quruldaşmağın əhatə etdiyi səs növləri də müxtəlifdir. Qurbağaların xarakterik “qur-qur” səslərindən tutmuş, bəzi quşların və ya hətta böcəklərin eyni vaxtda çıxardıqları səslərə qədər geniş bir spektrı əhatə edir. Beləliklə, bu söz yalnız qurbağaların səs-küylü oxumasını deyil, daha ümumi olaraq bir çox canlı növünün eyni vaxtda səs çıxarmasını ifadə etmək üçün işlədilə bilər. Hətta metaforik mənada, insanlar haqqında da istifadə oluna bilər: məsələn, əhalinin eyni vaxtda qışqırıq və ya narazılıq ifadə etməsi kimi hallarda.

Quruldaşmaq sözünün fonetik quruluşu da maraqlıdır. “Qurul-” hissəsi, səsin davamlı və ritmik təkrarını, “-daşmaq” hissəsi isə birgə, qarşılıqlı hərəkəti bildirir. Bu iki hissənin birləşməsi, sözün mənasını daha da aydın və təsviri edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz