izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qurtaqurt sözü Azərbaycan dilində təklif olunan mənası ilə yanaşı, daha geniş və zəngin bir məna spektrinə malikdir. Sadəcə "su və s. içərkən boğazdan çıxan səs" kimi təsvir edilməsi, onun ifadə etdiyi incəlikləri tam əks etdirmir.

Əslində, qurtaqurt yalnız su içərkən deyil, həmçinin maye qidaları – şorba, ayran, qatıq və s. – içərkən də çıxan səsə aiddir. Bu səs, boğazın içərisində mayenin sürtünməsi nəticəsində yaranır və həm səsin həcminə, həm də mayenin viskozitesinə (axıcılığına) bağlıdır. Suyun sürətlə udulması daha səsli, qatı mayelərin udulması isə daha səssiz qurtaqurt səsi yaradır.

Lüğətlərdə qeyd olunmayan, lakin mədəni kontekstdə əhəmiyyətli olan bir cəhət də, qurtaqurt səsinin sosial mənasıdır. Yuxarıdakı nümunədə olduğu kimi, "süfrələr açılır, adamlar badələrini bir-birinə vurur, daha damcı-damcı deyil, qurtaqurtla..." ifadəsi, birlikdə qida qəbul etmənin, şənlik və səmimiyyətin simvolu kimi qurtaqurt səsini və onun yaratdığı mənzərəni təsvir edir. Bu, həm də doymaq hissinin, rahatlığın və xoş əhval-ruhiyyənin ifadəsidir.

Ona görə də, qurtaqurt sadəcə bir səs deyil, həm də sosial və mədəni kontekstdə müəyyən emosiyaların, hisslərin ifadəçisi kimi dəyərləndirilməlidir. Onun təsviri, həm fiziki (səs), həm də sosial (məkan, əhval-ruhiyyə) mənada daha dolğun və mənalı olmalıdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz