Qurğan sözü Azərbaycan dilində əsasən iki əsas mənada işlədilir: birincisi, tarixi və arxeoloji kontekstdə, ikincisi isə daha ümumi, gündəlik mənada.
Tarixi və arxeoloji mənada qurğan, qədim dövrlərdə ölüləri dəfn etmək üçün inşa edilmiş, torpaqdan və ya daşdan hörülmüş böyük və hündür, adətən konusvari və ya yarımkürə formalı bir qəbir tikilisidir. Bu tikililər sadəcə bir qəbir deyil, həm də o dövrün mədəniyyətinin, inanclarının və sosial quruluşunun əksidir. Qurğanlar içərisində bir neçə dəfn də ola bilər və ətrafında müxtəlif mərasimlər icra edilib. Onların ölçüləri, forması və daxili quruluşu dəfn olunan şəxsin sosial statusunu və dövrün texnologiya səviyyəsini əks etdirir. Beləliklə, qurğanlar yalnız qəbir deyil, həm də əhəmiyyətli arxeoloji abidələrdir, tarixin səhifələrini açan sənədlərdir. Azərbaycan ərazisində min illərə aid çoxlu sayda qurğan aşkar edilmişdir ki, bunlar Azərbaycan tarixini və mədəniyyətini öyrənmək üçün qiymətli mənbələrdir.
Ümumi mənada isə "qurğan" sözü hündür və möhkəm hasar, divar və ya maneə kimi başa düşülür. Bu mənada o, müdafiə məqsədi daşıya bilər və ya sadəcə hündür bir maneəni ifadə edə bilər. Məsələn, "şəhəri əhatə edən qurğan" və ya "qurğan kimi hündür dağ" ifadələrində "qurğan" sözü möhkəmlik və hündürlüyü vurğulayır. Bu istifadədə, arxeoloji məna ilə müqayisədə, formal təsvir daha önəmlidir.
Beləliklə, "qurğan" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişsə də, hər iki mənada hündürlük, möhkəmlik və bəzən də qədimlik kimi ümumi xüsusiyyətləri özündə əks etdirir.