Qumluluq, bir şeyin qumla zəngin olmasını, tərkibində və ya səthində qum dənələrinin bol miqdarda yer almasını ifadə edən bir termindir. Sadəcə "qumlu olma" halından daha geniş bir məna daşıyır. Qumluluq, kəmiyyət və keyfiyyət baxımından fərqlənə bilər. Məsələn, bir qumluq çölünün qumluluğu ilə qumlu bir torpağın qumluluğu arasında əhəmiyyətli fərq var. Birinci halda, qum əsas tərkib hissəsidir və həcmin böyük bir hissəsini təşkil edir; ikinci halda isə, qum digər torpaq hissəcikləri ilə qarışıq haldadır və nisbəti daha az ola bilər.
Qumluluğun ölçülməsi müxtəlif üsullarla həyata keçirilir. Torpaq elmində, məsələn, qum hissəciklərinin nisbəti torpağın təsnifatı üçün əsas göstəricilərdən biridir. Bu nisbət, qum hissəciklərinin ölçüsü (çapı), formaları və mineraloji tərkibi nəzərə alınmaqla müəyyən edilir. Bəzi hallarda, qumluluq səviyyəsi vizual olaraq da təyin edilə bilsə də, daha dəqiq ölçmələr üçün laboratoriya analizləri tələb olunur.
Qumluluq anlayışı müxtəlif sahələrdə istifadə olunur. Geologiya, torpaqşünaslıq, inşaat, kənd təsərrüfatı və hətta tibb kimi sahələrdə qumlu olan materialın xüsusiyyətlərini və təsirlərini qiymətləndirmək üçün bu termin əhəmiyyətli rol oynayır. Məsələn, bir binanın təməlinin qurulduğu yerin qumluluğu, binanın dayanıqlığı üçün həlledici əhəmiyyət kəsb edir. Kənd təsərrüfatında isə, torpağın qumluluğu bitki yetişdirilməsi üçün uyğunluğunu müəyyənləşdirir.
Sözün "Suxurun qumluluğu" kimi istifadəsi, süxurun tərkibində olan qum dənələrinin miqdarını və onların paylanmasını ifadə edir. Bu, süxurun mənşəyi, formalaşma prosesi və fiziki xüsusiyyətləri haqqında qiymətli məlumat verir. Yəni, qumluluq sadəcə bir təsvir deyil, həm də müəyyən geoloji proseslərin göstəricisidir.