Qumdaşı, geoloji terminologiyada, əsasən qum dənələrinin gil, əhəng, dəmir oksidləri və ya digər sementləşdirici maddələrlə birləşərək bərkimiş halını ifadə edir. Bu birləşmə prosesi, milyon illər ərzində təzyiq və temperaturun təsiri altında baş verir. Qum dənələri, əsasən kvars minerallarından ibarət olsa da, feldispat, mika və digər minerallar da ehtiva edə bilər. Qumdaşının rəngi, tərkibinə daxil olan sementləşdirici maddələrə və digər minerallara bağlı olaraq dəyişir; ağ, sarı, qırmızı, qəhvəyi və hətta qara rəngdə ola bilər.
Qumdaşları çökmə süxurlar qrupuna aiddir və əsasən dəniz, çay və ya göl mühitlərində əmələ gəlir. Dəniz mühitlərində yaranan qumdaşlarında dəniz orqanizmlərinin qalıqlarına rast gəlinməsi mümkündür. Qumdaşının əmələ gəlməsi üçün qum dənələrinin daşınması, çökməsi və sonradan sementləşməsi prosesləri vacibdir. Su axınları, külək və ya buzlaqların fəaliyyəti ilə daşınan qum dənələri, müəyyən bir ərazidə toplanaraq təbəqələr əmələ gətirir. Zaman keçdikcə artan təzyiq və sementləşdirici maddələrin təsiri altında bu qum təbəqələri bərkimiş qumdaşına çevrilir.
Qumdaşı geniş yayılmış bir süxur növüdür və müxtəlif sahələrdə istifadə olunur. Tikintidə bəzək və inşaat materialı kimi, yol tikintisində, heykəltəraşlıqda və hətta abraziv material kimi tətbiq olunur. Qumdaşının davamlılığı və gözəl görünüşü onu memarlıqda xüsusilə məşhur edir. Həmçinin, qumdaşının tərkibindəki minerallar və qalıqlar geoloji tarixin öyrənilməsi üçün də qiymətli məlumatlar verir.
Qumdaşının müxtəlif növləri mövcuddur və onların təsnifatı əsasən qum dənələrinin ölçüsü, formasına və sementləşdirici maddənin növünə əsaslanır. Məsələn, əhəngli sementlə bərkimiş qumdaşları, dəmir oksidləri ilə bərkimiş qumdaşlarından fərqli xüsusiyyətlərə malikdir.