Qulluq₂ (köhnəlmiş söz) – Köhnə Azərbaycan dilində istifadə olunan bu söz, bir insanın qul vəziyyətini, köləlik həyatını, onun acınacaqlı və ağır şəraitini ifadə edir. Sadəcə "qul olmuş adamın halı" deyə tərif etmək, bu sözün ifadə etdiyi dərin məzmunu tam əks etdirmir. Qulluq, insan ləyaqətinin, azadlığının tamamilə tapdalanması, istəklərinin, arzularının ələ keçirilməsi, fiziki və mənəvi əzab-əziyyətin davamlı bir halını ifadə edir.
Qulluğun mənası yalnız fiziki əməyin istismarı ilə məhdudlaşmır. Bu, insanın həyatının bütün sahələrinə – şəxsiyyətinə, ailəsinə, sosial münasibətlərinə qədər nüfuz edən bir sistemdir. Qul özünə məxsus heç bir şeyə sahib deyil, həyatı tamamilə sahibkarın iradəsindən asılıdır. Qulluq, insanın həm maddi, həm də mənəvi cəhətdən mütləq alçaldılması deməkdir.
Tarixin müxtəlif dövrlərində müxtəlif mədəniyyətlərdə mövcud olmuş qulluq sistemi, insan hüquqlarının pozulmasının ən bariz nümunələrindən biridir. Bu sözün köhnəlməsi, insanlıq tarixində qulluq sisteminin rədd edilməsinin və insan hüquqlarının müdafiəsinin vacibliyini göstərir. Qulluq termini, tarixin qaranlıq səhifələrini xatırladaraq, azadlıq və insan ləyaqətinin qorunmasının əhəmiyyətini bir daha vurğulayır.
Qulluq sözünün köhnəlməsi müasir cəmiyyətdə azadlığın və insan hüquqlarının qiymətləndirilməsinin artması ilə bağlıdır. Lakin bu sözün mənasını unutmaq olmaz. Çünki tarixi yaddaşın qorunması və bu cür acı təcrübələrdən dərs almaq gələcəkdə oxşar hadisələrin qarşısını almaq üçün vacibdir.