Qulanca sözü Azərbaycan dilində geniş yayılmış bir termindir və əsasən bitki adı olaraq istifadə olunur. Lüğətlərdə sadəcə "qulunca" kimi göstərilsə də, onun daha ətraflı və zəngin bir mənası vardır.
Əslində, "qulanca" Phaseolus vulgaris növünə aid olan lobyanın yerli adıdır. Yəni, bizim süfrələrimizə qonaq olan, quru və ya yaşıl formada yediyimiz lobyanın bir çox regional variantlarından biridir. Qulanca, adətən, digər lobya növlərindən daha kiçik, yumru və qaranlıq rəngli toxumlarla fərqlənir. Bəzi bölgələrdə qulancanın xüsusi sortları yetişdirilir və hətta bu sortlar öz adlarını daşıyırlar.
Lakin "qulanca" sözünün mənası yalnız bitkinin özünə məhdudlaşmır. Xalq arasında, qulancanın məhsuldarlığı və bol məhsul verən torpaqla əlaqələndirilməsi nəticəsində, "qulanca kimi bol" ifadəsi də yaranmışdır. Bu ifadə, hər hansı bir şeyin çoxluğunu, bolluğunu ifadə etmək üçün istifadə olunur. Məsələn, "bağçamızda qulanca kimi xiyar bitib" deyərkən, xiyarın həddindən artıq bol olduğunu vurğulayırıq.
Qulancanın əkinçiliyinin, yığımı və qurudulmasının da özünəməxsus ənənələri vardır. Hər bir regionda qulancanın yetişdirilməsi, bişirilməsi və qorunması üsulları fərqlənə bilər. Beləliklə, "qulanca" sözü sadəcə bir bitki adı deyil, həm də əkinçilik ənənələrimizlə, mətbəximizlə və dil tariximizlə bağlı olan mədəni bir elementdir.
Nəticə etibarilə, "qulanca" sözü sadəcə "qulunca" deyil, Azərbaycan mədəniyyətinin bir parçası olan, zəngin məna və assosiasiyalarla dolu bir termindir.