Qulaqkəsən sözü Azərbaycan dilində əsasən iki mənada işlənir. Birinci və daha məşhur mənası, itlərin qulaqlarını kəsməklə məşğul olan şəxsi ifadə edir. Bu, tarixən və bəzi yerlərdə hələ də mövcud olan, itlərin görünüşünü dəyişmək, bəzən isə müəyyən cinslərin standartlarına uyğunlaşdırmaq məqsədilə aparılan bir əməliyyatdır. Qulaqkəsən bu əməliyyatı yerinə yetirən peşəkar və ya həvəskar şəxsdir. İtin qulaqlarının kəsilməsi əməliyyatının ağrılı və it üçün travmatik olması nəzərə alınmalıdır. Bu əməliyyatın heyvan haqları baxımından mübahisəli olması da qeyd edilməlidir, çünki bir çox ölkədə qadağan edilmişdir.
İkinci mənası isə daha məcazi xarakter daşıyır. "Qulaqkəsən" sözü, sözün əsl mənasında it qulaqlarını kəsməyən, lakin sərt, amansız, qəddar və qorxulu təsir bağışlayan insanları ifadə etmək üçün də işlədilə bilər. Bu mənada, "İt qulaqkəsəndən qorxar" deyimi, qüvvətli, qorxulu və hökmranlıq edən bir şəxsin qarşısında hər kəsin təslim olduğunu, qorxusunu vurğulayır. Bu, həm də "qulaq kəsmək" ifadəsinin məcazi mənasını - sərt, amansız davranmaq, kiminsə sözünü kəsmək, əzələt etmək mənasını da özündə əks etdirir.
Beləliklə, "qulaqkəsən" sözü həm konkret, həm də məcazi mənalarda işlədilən, maraqlı leksik vahiddir. Onun mənasının dərk edilməsi, sözün işləndiyi kontekstdən asılıdır.