izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qucum sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində əsasən bir şeyin dairəsinin ölçüsü, uzunluğu kimi izah olunsa da, daha geniş və dəqiq mənada "dövran, dairəvi hərəkət ərazisi, əhatə dairəsi" kimi təsvir edilə bilər. Bu, sadəcə bir dairənin fiziki ölçüsünü deyil, həm də müəyyən bir hadisənin, təsirin, fəaliyyətin yayılma sahəsini, təsir dairəsini əhatə edir.

Məsələn, "qəhrəmanın şöhrətinin qucumu genişləndi" ifadəsində "qucüm" sözü şöhrətin yayılma miqyasını, təsir dairəsini bildirir. Yəni, şöhrət geniş ərazilərə, çox insanlara yayılmışdır. Bu mənada "qucüm" sözü, "ölçü" və "uzunluq" mənalarından daha məcazi və geniş bir məna kəsb edir.

Verilən misalda ("At fermalarında yetişdirilmiş və cıdır sınaqlarından keçmiş Qarabağ tipli 13 baş ayğırın orta hesabla...") isə "qucüm" sözü ehtimal ki, ayğırların yarışda qət etdikləri məsafənin orta göstəricisini, onların sürətinin orta ölçüsünü bildirmək üçün istifadə olunub. Bu halda sözün daha dar, riyazi bir mənası var, amma yenə də "uzunluq" mənasından bir qədər genişlənmiş bir şəkildə başa düşülməlidir. Çünki "orta qucüm" deyərkən sadəcə məsafənin riyazi orta hesabını deyil, ayğırların qarşılaşdıqları maneələri, sərf etdikləri enerjini nəzərə alan bir ümumi göstərici ifadə olunur.

Beləliklə, "qucüm" sözünün mənasını tam və dəqiq anlamaq üçün kontekstin nəzərə alınması vacibdir. Söz həm konkret fiziki ölçüləri, həm də daha məcazi, əhatə dairəsini ifadə edə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz