Qozqurtmaq (f. dan.) Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında özünəməxsus yeri olan bir sözdür. Sadəcə "uydurub söyləmək" mənasını verməkdən uzaq, daha çox rəngarəng və ifadəli bir anlam yükü daşıyır. Həm uydurma sözlər danışmaq, həm də əcaib, inanılmaz hadisələri bəyənmədən, hətta lovğalanaraq danışmaq mənasını özündə cəmləşdirir.
Qozqurtmağın mahiyyəti sadəcə yalan danışmaqda deyil. Bu, daha çox şüurlu və ya şüursuz bir şəkildə həqiqəti əyib-bükərək, gerçəkliyi şişirdərək, bəzən də tamamilə uydurma hekayələr danışmaqdır. Bu danışıqlarda, adətən, həddindən artıq lovğalanma, öyünmə, özünü böyütmə və ya başqalarını təəccübləndirmə meyli hiss olunur. Sözün kökünün "qoz" (qoz yarması, kiçik hissəciklər) və "qurtmaq" (çoxaltmaq, artırmaq) fellərinə əsaslanmasına görə, qozqurtmaq, yəni kiçik, əhəmiyyətsiz şeyləri şişirtmək, böyütmək, əslində olmayan şeyləri yaradaraq danışmaq kimi də təfsir edilə bilər.
Qozqurtmaq həmçinin "gop basmaq" (çox danışmaq, boş-boş danışmaq) ilə də əlaqələndirilə bilər. Lakin "gop basmaq" daha çox mənasız, ardıcıl olmayan danışıqlara aiddir, halbuki qozqurtmaqda müəyyən bir məqsəd, hətta hiylə ola bilər. Məsələn, özünü qabağa çəkmək, başqalarının diqqətini cəlb etmək və ya onları aldatmaq.
Ümumiləşdirərək demək olar ki, qozqurtmaq rəngarəngliyi, ifadəliliyi ilə seçilən bir sözdür. Bu, sadəcə bir hərəkət deyil, həm də müəyyən bir psixoloji və sosial kontekstdə baş verən bir hadisədir. Dilçilik baxımından isə, bu sözün Azərbaycan dilinin ifadə imkanlarını genişləndirən və xalqın düşüncə tərzini əks etdirən canlı nümunələrindən biri olduğunu qeyd etmək vacibdir.