izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qotazlanmaq – məchul fe'l olaraq, əsasən Azərbaycanın Şirvan zonasında işlənən bir sözdür. Sözün əsl mənası "qotaz bağlanmaq", yaxud "qotazla bəzədilmək" deməkdir. Lakin bu sadə tərif, sözün ifadə etdiyi zənginliyi tam əks etdirmir.

Qotaz, adətən, qalın iplərdən və ya qalın zəncirlərdən toxunmuş, bəzən isə metal hissələrin də əlavə olunduğu, qapı və ya pəncərənin bağlanmasına xidmət edən bir növ qıfıldır. Ona görə də "qotazlanmaq" sadəcə "bağlanmaq" deyil, daha çox "möhkəm, etibarlı, hətta təhlükəsiz şəkildə bağlanmaq" mənasını verir. Bu bağlama hərəkəti, həmçinin gözəllik, bəzək elementi ilə müşayiət oluna bilər, çünki qotazlar özləri də incəsənət əsəri kimi hazırlana bilər.

Beləliklə, "qotazlanmaq" sözü sadəcə bir hərəkəti deyil, həm də bir vəziyyəti, bir hissi ifadə edir. Məsələn, "qapı möhkəm qotazlanıb" deyərkən, sadəcə qapının bağlandığını deyil, əminlik, təhlükəsizlik hissi yaratdığını da bildiririk. Hətta metaforik mənada da işlənə bilər; məsələn, "Onun fikirləri qotazlanıb, artıq heç nə onu narahat edə bilməz" deyərkən, fikirlərin möhkəm, dəyişməz, qorunan vəziyyətdə olduğunu vurğulayırıq.

Yekun olaraq, "qotazlanmaq" sözü sadə görünən mənasının arxasında zəngin məna çalarları və ifadə etdiyi duyğuları ilə diqqətəlayiq bir leksik vahiddir. Şirvan dialektinin rəngarəngliyini və zənginliyini əks etdirən bu söz, Azərbaycan dilinin məcazi ifadə qabiliyyətini göstərən gözəl bir nümunədir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz