izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qondarılma: "Qondarılmaq" fellərinin məsdər forması olub, köhnə Azərbaycan dilində daha geniş yayılmış bir söz olmasına baxmayaraq, müasir Azərbaycan dilində istifadə tezliyi azalmışdır. Əsasən, dərin, ağır və qəfil bir şəkildə yuxuya getmək, huşsuzluq və ya bayılma ilə nəticələnən bir vəziyyəti ifadə edir. Sadəcə yuxuya getmək mənasında deyil, daha çox, birdən-birə, istər-istəməz yuxuya dalma, hətta huşun itirilməsi ilə müşayiət olunan bir hal kimi qavranılmalıdır.

Qondarılma vəziyyətinə düşmənin səbəbləri müxtəlif ola bilər: şiddətli yorğunluq, aclıq, xəstəlik, emosional sarsıntı, və ya fiziki zədələr. Bu halda olan insan ətrafındakı hadisələri qavraya bilməz və ya qavrayışı qeyri-adi dərəcədə zəifləyir. Qondarılma, bayılma ilə qarışdırılmamalıdır, çünki bayılma daha qısa və səbəbləri daha dəqiq təyin oluna bilən bir haldır. Qondarılma isə daha uzunmüddətli və səbəbləri daha qeyri-müəyyən ola bilən bir vəziyyətdir.

Ədəbiyyatda qondarılma obrazlı ifadə kimi də işlədilə bilər. Məsələn, dərin bir kədər və ya həsrətin insanı "qondarılma" vəziyyətinə saldığı ifadə edilə bilər. Bu zaman fiziki yuxu deyil, ruhi bir sarsıntı, dərin bir emosional təsir nəzərdə tutulur. Beləliklə, qondarılma sözü müasir dilçiliyə daha çox ədəbi bir ifadə kimi daxil olur və məcazi mənada da istifadə edilə bilər.

Qondarılma sözünün etimologiyası və dil tarixindəki yeri də araşdırılmağı qazanan bir mövzudur. Köhnə Azərbaycan dilinin zəngin leksikasına işıq tutan bu cür nadir sözlərin tədqiqi, dilimizin tarixi və inkişafı haqqında daha dəqiq məlumat əldə etməyə kömək edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz