Qoluq sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "qovluq" sözünün sinonimi kimi qeyd olunsa da, mənası daha geniş və dəqiq şəkildə izah edilə bilər. Sadəcə "qovluq" demək, onun əsl mahiyyətini tam əks etdirmir.
Qoluq, əsasən, taxtadan, metaldan və ya digər möhkəm materiallardan hazırlanmış, əşyaların, xüsusilə də ağır əşyaların, daha rahat daşınması üçün istifadə olunan bir növ əl tutacağıdır. Forma və ölçüləri istifadə sahəsindən asılı olaraq dəyişir. Məsələn, ağır çantalarda, qutuların yanlarında, sənaye avadanlıqlarında və ya hətta qədim silahlarda (məsələn, topların çəkilməsi üçün) qoluqlar rast gəlinir.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "qol" sözündən törəmə olduğunu görürük. "Qol" əlin uzantısı, dayağı mənasını daşıdığı kimi, qoluq da əlin əşyaya daha rahat və möhkəm yapışması, onu qaldırma və daşıma prosesini asanlaşdırması üçün nəzərdə tutulmuşdur. Yəni, qoluq sadəcə bir tutma yerindən daha çox, əməyin asanlaşdırılması və effektivliyinin artırılması üçün nəzərdə tutulmuş bir elementdir.
Sübhanverdizadənin misalında olduğu kimi, “hər bir qoluğu əlində sanballayıb çəkdi” ifadəsi, qoluqların çoxluğunu və hər birinin ayrıca tutulub çəkilməsini göstərir. Bu, qoluqların ölçüləri və istifadə məqsədlərinin müxtəlifliyini də təsəvvürümüzə gətirir. Beləliklə, qoluq sadə bir əşya deyil, tarixi kontekstdə də əhəmiyyətli rol oynayan bir elementdir.