Qoxmaq sözü Azərbaycan dilində əsasən "xoş iy vermək", "xoş ətir yaymaq" mənasında işlənir. Sadəcə "bax qoxumaq" kimi qısa izahlı lüğət tərifi sözün zəngin mənasını tam əks etdirmir. Qoxmaq, bir cismin və ya varlığın özündən yayılan ətri ilə duyğu orqanlarımıza təsir edərək müəyyən bir hissiyat yaratması deməkdir. Bu hissiyat müsbət (xoş, ətirli), mənfi (pis, iyrənc) və ya neytral ola bilər.
A. Şaiqin misalında olduğu kimi, "alnını aydınlıq öpərək oxşar; Gül-çiçək qoxar gül yanağın sənin!" beytində qoxmaq sözü, gənc qızın təravətli, çiçək kimi xoş ətirli olduğunu ifadə edir. Bu, sadəcə fiziki bir qoxu deyil, eyni zamanda gənclik, gözəllik və təmizlik hisslərini də özündə ehtiva edir. Sözün poetik istifadəsi onun mənasını daha da zənginləşdirir.
Qoxmaq həmçinin mücərrəd mənalarda da işlənə bilər. Məsələn, bir hadisənin, vəziyyətin və ya şəxsin ətrafında müəyyən bir "əhval-ruhiyyə"nin, "enerjinin" və ya "təəssüratın" yayılması da qoxmaq sözü ilə ifadə oluna bilər. Məsələn, "başarı qoxan bir layihə" və ya "təhlükə qoxan bir vəziyyət" ifadələrində qoxmaq sözü müəyyən bir hissin, vəziyyətin qabaqcadan hiss olunmasını, proqnozlaşdırılmasını bildirir.
Ümumiyyətlə, qoxmaq sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər, lakin əsasən xoş və ya xoşagəlməz ətir, duyğu və ya təəssüratın yayılması ilə bağlıdır. Çiçəklərin, otların və güllərin bahar günəşinin şüaları altında ətir yayması kimi təbii hadisələr, bu sözün əsas mənasını ən gözəl təcəssüm etdirir.