Qoçubazlıq, köhnə Azərbaycan dilində varlıların öz güc və nüfuzlarını nümayiş etdirmək üçün qoç saxlamaları, onlara arxalanmaları və bu vasitə ilə xalqa təzyiq göstərmələri, onları əziyyətə salmaları mənasını daşıyan bir termindir. Bu, sadəcə qoç saxlamaq deyil, əslində özünün iqtisadi və sosial üstünlüyünü nümayiş etdirmək üçün bu heyvanları istifadə etmək, güc və təsir vasitəsi kimi onlardan faydalanmaq deməkdir.
Qoçubazlıq termini, özündə həm varlıların sərvətinin simvolunu, həm də onların ədalətsiz gücünü əks etdirir. Qoçlar, həmin dövrdə varlılığın və gücün bariz göstəricisi idi. Qoç saxlamaq, sadəcə heyvan saxlamaq deyil, həm də sosial statusunu, var-dövlətini nümayiş etdirmək, cəmiyyətdə öz nüfuzunu artırmaq üçün edilirdi.
Lüğətdəki ikinci məna – "qoçuluq etmə, qoçuluqla məşğul olma; xalqı tədhiş edib əziyyət vermə; qoçuları..." – qoçubazlığın praktik tətbiqini, nəticələrini əks etdirir. Yəni, varlıların qoçları vasitəsilə xalqı qorxutması, onlara zülm etməsi, haqsızlıq etməsi və ədalətsiz davranışı ifadə edir. Bu, təkcə fiziki gücün deyil, həm də sosial-iqtisadi üstünlükdən istifadə edərək zülm etmək deməkdir.
Beləliklə, qoçubazlıq termini, sadəcə bir söz deyil, tarixi bir kontekstdə anlaşılan və özündə bir dövrün sosial və iqtisadi quruluşunu, varlı ilə kasıb arasındakı qeyri-bərabərliyi, ədalətsizliyi əks etdirən mürəkkəb bir anlayışdır. Bu termin, keçmişdəki sosial ədalətsizliyin bir təzahürü olaraq, tarixin dərinliklərindən bizə qədər gəlib çatan qiymətli bir məlumatdır.