izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qiymətdar sözü ərəb dilindən "qiymət" və fars dilindən "...dar" şəkilçisinin birləşməsindən əmələ gəlmiş, köhnə Azərbaycan dilində istifadə olunan bir sifətdir. Müasir Azərbaycan dilində də geniş istifadə olunmaqla yanaşı, əsasən "qiymətli", "dəyərli" sözlərinin sinonimi kimi işlənir. Lakin "qiymətdar" yalnız maddi dəyəri olan şeylər üçün deyil, həm də mənəvi dəyəri olan, əziz tutulan, hörmət edilən hər şey üçün işlənə bilər.

Məsələn, "qiymətdar dost", "qiymətdar xatirə", "qiymətdar hədiyyə" ifadələrində "qiymətdar" sözü yalnız pul və ya maddi sərvət baxımından qiymətləndirilməyən, lakin mənəvi əhəmiyyəti olan şeylərə işarə edir. Bu baxımdan, "qiymətli" və "dəyərli" sözlərdən daha geniş məna kəsb edir. "Qiymətli" daha çox maddi varlığa, "dəyərli" isə həm maddi, həm də mənəvi varlığa aid ola bilsə də, "qiymətdar" sözü mənəvi qiyməti önə çıxarır, əzizlik və hörmət hisslərini daha güclü ifadə edir.

Tarixi kontekstdə "qiymətdar" sözü tez-tez nadir əşyalar, sənət əsərləri və ya tarixi əhəmiyyətli sənədlər üçün istifadə olunurdu. Bu gün də bu mənada istifadə olunsa da, daha geniş məna spektrinə malik olmaqla, insan münasibətləri, xatirələr və əlaqələr kimi mənəvi dəyərləri də əhatə edir. Beləliklə, "qiymətdar" sözü sadəcə bir sinonim deyil, dilin zənginliyini və ifadə imkanlarını genişləndirən, daha incə mənaları əks etdirən bir lüğət vahididir.

Verilmiş nümunədəki "məcmuəmizin adı söylənir, onun əziz və qiymətdar qələm yoldaşlarının qabaq sıraları..." ifadəsində "qiymətdar" sözü qələm yoldaşlarının əhəmiyyətini, onlara olan hörmət və ehtiramı vurğulayır. Sadəcə "qiymətli" və ya "dəyərli" sözləri bu mənanı tam olaraq əks etdirə bilməzdi.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz