Qızışqanlıq – sözü, özündə həddindən artıq həyəcan, coşqunluq və nəzarətsizliyi əks etdirən bir anlayışı ifadə edir. Sadəcə "qızğınlıq" kimi tərcümə edilməkdən daha çox məna kəsb edir. Qızışqanlıq, içində gizli bir qüvvənin fəaliyyətə keçməsi, sanki daxili bir alovun yüksəlməsi kimi təsəvvür edilə bilər. Bu, bir insanın hərəkətlərinin və düşüncələrinin ağıl və məntiq sərhədlərini aşaraq, həddən artıq və hətta təhlükəli səviyyəyə çatması deməkdir.
Lüğətlərdə qeyd olunan "qudurğanlıq" və "azğınlıq" mənaları qızışqanlığın ciddi tərəflərini vurğulayır. Qudurğanlıq, nəzarətsiz və dəli hərəkətlərə meyilliyi, azğınlıq isə, əxlaqi normaların və cəmiyyət qaydalarının pozulmasına aparan bir vəziyyəti ifadə edir. Beləliklə, qızışqanlıq sadəcə coşqunluq deyil, həm də bu coşqunluğun nəzarətdən çıxması və mənfi nəticələrə səbəb ola bilməsidir.
Qızışqanlığın səbəbləri müxtəlif ola bilər: güclü emosiyalar, fiziki və ya psixoloji problemlər, stress, alkohol və ya narkotik maddələrin təsiri. Nəticələri isə həm fərd üçün, həm də ətrafdakılar üçün mənfi ola bilər: münaqişələr, fiziki xəsarətlər, cəmiyyətə qarşı cinayətlər və s. Ona görə də qızışqanlığın nəzarət altında saxlanması və səbəblərinin müəyyən edilib aradan qaldırılması çox vacibdir.
Qısaca desək, qızışqanlıq, həddini aşmış, nəzarətdən çıxmış coşqunluq, həyəcan və şiddətli emosiyaların təzahürüdür. Bu anlayış sadəcə bir söz deyil, bir çox psixoloji və sosial nəticələri olan mürəkkəb bir hadisədir.