Qıylı sifəti, əsasən, "qıy" sözündən törəmiş olub, bir şeyin əyri, bükülü, qeyri-bərabər, xətti olmayan formada olduğunu bildirir. "Qıy" sözünün özü də müxtəlif mənalarda işlənir: bir şeyin əyri olması, qırışması, bükülməsi kimi. Beləliklə, "qıylı" sözü də bu mənaları özündə əks etdirir. Məsələn, "ağzı qıylı heybə" ifadəsində heybənin ağzının tamamilə düz deyil, bir qədər əyri, bükülü, bəlkə də qeyri-simmetrik olduğunu anladırıq.
Bu əyrilik müxtəlif səbəblərdən yaranmış ola bilər: heybənin hazırlanması zamanı materialın qeyri-bərabər dartılması, istifadə zamanı deformasiyaya uğraması və s. "Qıylı" sözünün işlənməsində həm miqdar, həm də keyfiyyət xüsusiyyətləri nəzərə alınır. Yəni, heybənin ağzı çox əyri ola bilər, və ya çox az, ancaq hər iki halda da "qıylı" sifəti uyğun gələ bilər.
Maraqlı bir məqam da odur ki, "qıylı" sözü, əşyanın yalnız fiziki formasına deyil, bəzən məcazi mənada da işlənə bilər. Məsələn, bir insanın fikirlərinin və ya davranışının qeyri-bərabər, tutarsız, qeyri-məntiqi olması barədə danışarkən məcazi mənada "qıylı" sözündən istifadə oluna bilər. Ancaq bu istifadə daha az yayılmışdır.
Qısacası, "qıylı" sözü sadə görünüşünə baxmayaraq, əşyaların və ya hadisələrin əyriliyi, bükülməsi, qeyri-bərabərliyi ilə əlaqədar müxtəlif nüansları ifadə edən, zəngin semantik potensiala malik bir sözdür.