Qıtlaşdırma: "Qıtlaşdırmaq" felindən törəmiş isimdir. Sadəcə olaraq bir şeyin qıtlaşdırılması, azaldılması və ya məhdudlaşdırılması prosesini bildirir. Ancaq bu tərif kifayət qədər dərin deyil. Qıtlaşdırma, həm təbii səbəblərdən, həm də süni, məqsədyönlü hərəkətlərlə baş verə bilər. Maddənin, malın, resursun, hətta imkanların azaldılması və ya əldə edilməsinin çətinləşdirilməsi kimi başa düşülə bilər.
Qıtlaşdırmanın baş vermə səbəbləri müxtəlifdir. Təbii fəlakətlər (qıtlıq, quraqlıq, daşqınlar), iqlim dəyişikliyi, xəstəliklər və ya müharibələr kimi hadisələr təbii qıtlaşdırmaya səbəb ola bilər. Bu hallarda qıtlaşdırmanın nəticələri adətən böyük miqyaslı olur və geniş əhalini əhatə edir.
Süni qıtlaşdırma isə daha çox siyasi və iqtisadi amillərlə əlaqədardır. Məsələn, bir məhsulun qiymətini süni şəkildə yüksəltmək üçün onun tədarükünü məhdudlaşdırmaq, rəqabəti boğmaq, monopoliya yaratmaq və ya siyasi təzyiq vasitəsi kimi istifadə oluna bilər. Bu növ qıtlaşdırma ədalətsizdir və əhalinin müəyyən bir qisminin zərərinə baş verir.
Qıtlaşdırmanın iqtisadi, sosial və hətta siyasi nəticələri çox ciddi ola bilər. Qıtlıq aclıq, yoxsulluq, sosial narahatlıq, hətta münaqişələrə səbəb ola bilər. Ona görə də qıtlaşdırmanın qarşısının alınması və idarə edilməsi çox vacibdir. Bu, həm təbii səbəblərdən qaynaqlanan qıtlıqlara hazırlaşmaqla, həm də süni qıtlaşdırmanın qarşısını almaqla mümkündür.
Qısacası, qıtlaşdırma sadəcə bir söz deyil, ciddi sosial-iqtisadi prosesləri əks etdirən bir anlayışdır. Onun təhlili cəmiyyətin rifahı üçün vacibdir. Həm təbii, həm də süni səbəblərdən yaranan qıtlaşdırmanın nəticələrinin dərindən anlaşıması, qarşıda gələcək problemlərin həlli üçün əsas təminatdır.