Qısalma sözü "qısalmaq" fellərinin məsdərindən törəmiş bir isimdir. Əsas mənası, bir şeyin uzunluğunun, həcminin və ya müddətinin azalmasıdır. Lakin bu sadə tərif, sözün zəngin məna çalarlarını tam əks etdirmir.
Qısalma, yalnız fiziki ölçülərin azalması ilə deyil, həm də məcazi mənada, məsələn, bir mətnin, nitqin və ya fikrin qısaldılması, xülasə edilməsi, əsas məqamlarının vurğulanması ilə də əlaqələndirilə bilər. Mətni qısaltmaq, onu daha yığcam və anlaşıqlı etmək üçün edilən bir prosesdir. Bu prosesdə, əhəmiyyətsiz detallar atılır, əsas ideyalar isə qorunub saxlanılır. Beləliklə, qısalma, həm bir proses, həm də onun nəticəsi kimi başa düşülə bilər.
Dilçilik baxımından, qısalma, həmçinin sözlərin və ya söz birləşmələrinin qısaldılmış formalarına da aid edilə bilər. Məsələn, "universitet" sözünün "unv." kimi qısaldılması, və ya "Azərbaycan Respublikası"nın "Azərbaycan" kimi qısaldılması buna misaldır. Bu cür qısaltmalar, yazılı və şifahi nitqdə vaxt qazanmaq və məlumatı daha effektiv çatdırmaq üçün istifadə olunur.
Qısaltmanın bir digər maraqlı tərəfi, müxtəlif sahələrdə, xüsusilə texniki və elmi terminologiyada geniş istifadə olunmasıdır. Hər bir sahənin özünəməxsus qısaltmaları vardır ki, bu da həmin sahənin mütəxəssisləri arasında qarşılıqlı anlaşmanı asanlaşdırır. Məsələn, kompüter elmində, tibbdə, kimyada və digər sahələrdə yüzlərlə, hətta minlərlə qısalmanın mövcudluğu bunu təsdiq edir.
Nəticə etibarilə, "qısalma" sözü, sadə bir mənaya malik olsa da, onun müxtəlif kontekstlərdə və sahələrdə istifadəsinin genişliyi və çoxmənalılığı onu olduqca maraqlı və zəngin bir leksik vahid halına çevirir.