izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qırbasan sözü Azərbaycan dilində köhnə Bakı kontekstində istifadə olunan bir termindir və əsasən qırçı ilə sinonim kimi qəbul edilir. Ancaq "qırçı" sözü daha geniş məna daşıyarkən, "qırbasan" daha çox özəl bir peşə və ya sənətkarlıq sahəsini ifadə edir.

Köhnə Bakının inşaat və təmir işlərində fəaliyyət göstərən ustalar arasında qırbasanlar mühüm yer tuturdu. Onlar, bənnalar, xarratlar və dəmirçilər kimi digər peşə sahibləri ilə birlikdə şəhərin memarlıq simasını formalaşdıran əsas qüvvələr idilər. Bu sözün mənasını daha dəqiq anlamaq üçün, "qırçı"nın mənasını nəzərdən keçirmək lazımdır: qırçı, əsasən, daşları və ya digər tikinti materiallarını qırmaq, kəsmək, yonmaqla məşğul olan şəxsdir. Ancaq qırbasan daha mürəkkəb və incə işlərlə məşğul ola bilərdi.

Beləliklə, qırbasanı sadəcə daş qıran kimi təsəvvür etmək səhv olardı. Onun bacarığı, yəqin ki, daha incə və dəqiq işlərin yerinə yetirilməsini əhatə edirdi. Məsələn, incə yonulmuş daş bəzəklərin hazırlanması, xüsusi formalı daşların kəsilməsi və ya mürəkkəb memarlıq detallarının yaradılması qırbasanın peşəkarlıq sahəsinə daxil ola bilərdi. Köhnə Bakı evlərinin zərif daş işləmələrinin arxasında məhz bu sənətkarların əməyi dayanmışdır.

Qısacası, "qırbasan" sözü, sadəcə "qırçı"nın sinonimi olmaqdan daha çox, köhnə Bakı kontekstində spesifik bir sənətkarlıq peşəsini ifadə edir və bu peşə sahiblərinin incə əl işləri ilə şəhərin memarlıq tarixində öz izlərini qoyduqlarını göstərir. Bu terminin daha geniş tədqiqi köhnə Bakının tikililərinin incəliklərinə işıq tuta bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz