Qırbanc sözü Azərbaycan dilində əsasən tənbəl, hərəkətsiz, əməlli-başlı işləməyən, yeməyi çox sevən və bu səbəbdən bədənən dolğunlaşmış at üçün işlədilir. Lüğətlərdə "qırma(n)c" ilə sinonim kimi göstərilsə də, qırbanc daha spesifik bir məna daşıyır. Sadəcə tənbəllik deyil, həddindən artıq yeməkdən doğan bir tənbəllik və fiziki dolğunluq vəziyyətini ifadə edir.
Ədəbiyyat nümunəsindəki kimi, "bir xeyli qırbanc yedikdən sonra götürüldü" ifadəsi, atın həddən artıq yeməklə tənbəlləşdiyini və bu səbəbdən işləməkdən aciz hala düşdüyünü göstərir. Yəni, qırbanc sadəcə yeməklə bağlı deyil, həmin yeməyin nəticəsi olan bir vəziyyəti, tənbəllik və işləmək qabiliyyətinin itirilməsini bildirir.
Maraqlı bir məqam odur ki, qırbanc sözü atlara aid olsa da, məcazi mənada başqa canlılara və ya hətta insanlara da şamil edilə bilər. Məsələn, "o adam qırbanc kimi oturdu" deyərkən şəxsin hərəkətsizliyini, tənbəllik və passivliyini vurğulamaq olar. Beləliklə, qırbanc sözü sadə bir tənbəllik ifadəsindən daha çox, həddindən artıq yeməklə əlaqəli bir tənbəllik və fiziki dolğunluq vəziyyətini ifadə edən rəngarəng bir söz sayıla bilər.
Qırbanc sözünün etimologiyası haqqında dəqiq məlumat olmasa da, "qırmaq" felindən törəmə ola biləcəyi ehtimal edilir. Bəlkə də, hərəkət qabiliyyətini itirən, "qırılan", aktivliyini itirmiş vəziyyətini təsvir edir. Bu baxımdan, qırbanc sözü Azərbaycan dilinin zənginliyini və təsviri imkanlarını nümayiş etdirən maraqlı bir leksik vahiddir.